عشق برتر«راههای ایجاد محبت اهل بیت (علیهم السلام) در کودکان و نوجوانان»

جواد محدثی‏

16- معرفی کتاب و نگارش مقاله و شعر

این نوعی کار فرهنگی است که با شناختن و شناساندن کتابهای خوب، جذاب و سازنده در مورد اهل بیت (علیهم السلام)، از علاقه به مطالعه بچه ها استفاده کنیم. کتابی که به مسابقه می گذاریم یا برای تلخیص پیشنهاد می کنیم یا موضوعی که برای مقاله نویسی و شعر و قصه، حتی عکس و نقاشی می دهیم، اگر سوژه های اهل بیتی داشته باشد مفید است. با کشاندن روزنامه دیواری و فعالیتهای فرهنگی تبلیغاتی دانش آموزان به این سمت و سوی، یا درخواست خاطره نویسی از موضوعاتی چون زیارت، عاشورا، نیمه شعبان، شب قدر، مجالس سوگواری و امثال اینها می توان به تقویت این حس و علاقه کمک کرد.(127)
شناسایی اینگونه کتابهای موفق و جاذب و معرفی شوق آفرین آنها، هم ذوق می خواهد، هم تخصص. موضوع و سوژه دادن نیز در برنامه های فوق برنامه همین طور است.

17- قصه های دلدادگان

به جز داستانهایی از زندگی اهل بیت که در جای خود، تأثیر عاطفی و محبت آور دارد،(128) نقل قصه ها و سرگذشتهای کسانی که شیفته این خاندان بوده و هستند و این محبت در زندگی، فداکاری، ایثار، خدمات و حالات خاص و زیارتها و توسلهای آنان مشهود بوده، برای جذب به این خاندان و ایجاد محبت، مفید است.
داستان شیفتگی ابوذر به پیامبر خدا، عشق اویس قرنی به آن حضرت، محبتهای عمیق یاران و اصحاب حضرت علی (علیه السلام) به آن حضرت، نمونه هایی از دلباختگی یاران سید الشهداء، کسانی که در راه زیارت ائمه (علیهم السلام) چه در حال حیاتشان یا پس از وفاتشان و نسبت به زیارت مرقدهای ائمه علیهم السلام، عشق و اخلاص و رنجها و تلاشها داشته اند، آنان که با همه سختگیریهای بنی امیه و بنی عباس نسبت به موالیان اهل بیت، همچنان به محبت آنان وفادار می ماندند، آنان که برای زیارت کربلا از همه چیز می گذشتند، شیفتگان دیدار حضرت مهدی (علیه السلام) و ره یافتگان به وصال آن محبوب و شوق و دلدادگیهای منتظران، آنچه در ایام دفاع مقدس در حالات و روحیات و جانفشانیهای رزمندگان و شهدا جلوه می کرد و به خاطر کربلا و به شوق زیارت و به عشق عنایات حضرت مهدی و حضرت زهرا در جبهه ها حماسه می آفریدند و فدای این عشق مقدس می شدند، آنان که به خاطر عشق به اهل بیت، عظیم ترین خدمات و کارهای خیر و خرجها و احسانها را داشته اند، داستان حواریون و یاران ویژه هر یک از ائمه و.... بسیاری از اینگونه سرگذشتها و حکایات، اثر شگفت انگیز دارد، بخصوص برای کودکان و نوجوانان که گرایش شدید قصه دارند و از داستانهای الگو می گیرند و نسبت به قهرمان های قصه ها دلبستگی و علاقه پیدا می کنند.
البته زبان گفتاری و نوشتاری اینگونه داستانها هر چه شیرین تر و شیواتر و هنرمندانه تر باشد، میزان تأثیر بیشتر است.

18- تشکلهای هیئتی

برنامه های خودجوش نوجوانان که کار گروهی انجام می دهند، مثل فعالیتهایی که در نیمه شعبان و برگزاری جشن دارند، یا تشکیل هیئت در محله و راه انداختن دسته عزاداری یا آراستن مسجد و حسینیه و تکیه و برنامه های ایستگاههای صلواتی آب و شرب و اطعام و احسان و.... همه گره زننده قلب نوجوانان با تشکیلات اهل بیت (علیهم السلام) است. بچه ها زمینه های روحی دارند. اینها را باید به کار گرفت و در محله های مختلف از خود آنان هیئت درست کرد تا خودشان مسؤولیت آن را به عهده بگیرند تا فعال تر شوند. ایام محرم یکی از مناسبترین فرصتهای ایجاد اینگونه تشکلهای هیئتی و گروه بندی های مذهبی از دانش آموزان بخصوص در مقطع راهنمایی و اوایل دبیرستان است. اینگونه تشکلهای مقدس، عضویت در شبکه گسترده ولایت و محبت اهل بیت و امام حسین علیه السلام، با محوریت آن خاندان پاک است و کمتر مسائل باندی و گروهی و جناحی دارد و جاذبه اش فراگیرتر است.
در عاشورا و نیمه شعبان، به خاطر شور عمومی مردم، بچه ها جذب اینگونه مراسم می شوند. برای استفاده از این حس خودجوش بچه ها و جهت دادن آن برای ایام دیگر باید سرمایه گذاری و وقت گذاری و برنامه ریزی کرد. وقتی بچه ها برای خودشان در ارتباط با ائمه علیهم السلام، صاحب علم و پرچم و دسته و هیئت می شوند، احساس تشخص می کنند. این احساس تشخص، در آنان ایجاد مسؤولیت و تعهد می کند و آنان را با اهل بیت، مرتبط می سازد، چون حس می کنند که در این رابطه ها، شخصیت و هویت مستقلی یافته و مورد توجه قرار گرفته و به حساب آمده اند.
پرچم و علم و کتیبه و هیئت، نشانه تشخیص یک گروه است و تأثیر وحدت بخشی و انسجام آفرینی و ایجاد علقه و پیوند دارد. به تعبیر شهید پاک نژاد:
با نیم متر چوب و نیم متر پارچه سیاه، می توان موجی از احساسات بی دریغ درباره بزرگسالار شهیدان مشاهده کرد که در هیچ جا نمونه ای از آن دیده نمی شود؛ در حالی که برای تشکیل اجتماع حتی کوچک باید متحمل زحمات زیادی گردید...(129)
دسته های عزاداری و هیئت های سنتی، علاوه بر نقش حفظ فرهنگ عاشورا و اهل بیت، به نحوی تمرین تشکل و سازماندهی برمحور امام حسین (علیه السلام) با محتوایی مقدس و آدابی خالصانه و عاشقانه است.