فهرست کتاب


صهبای معرفت

محمد جواد نوری‏

تجربه ی بهشت

اسلام، جامع ترین، کامل ترین و زیباترین ادیان است و آن که به شرافت دیانت به آن دست یافته، باید بر خویش ببالد و خدای متعال را به واسطه ی چنین هدایتی شکر گذارد. توجه این آیین شریف آسمانی به کانون خانواده و این که بایستی مهد صفا و صمیمیت و خاستگاه مهر و عاطفه باشد؛ به راستی حیرت انگیز است. خانواده در اسلام، بر مبنای فطرت پاک انسانی بنا می گردد و اگر موازین اخلاقی و تربیتی اسلامی در آن رعایت شود، لحظه لحظه آن پله های رسیدن به اوج معرفت و رهایی است. در محیط خانواده، اگر موازین اسلامی و انسانی حاکم شود، می توان شمه ای از رایحه ی بهشت را تجربه کرد. و فضای خانواده ی جوان امام علی - علیه السلام - این گونه بود، چنان که آن حضرت می فرماید:
فو الله ما اغضبتها و لا اکرهتها علی امر حتی قبضها الله - عزوجل - و لا اغضبتنی و لا عصت لی امراً، و لقد کنت انظر الیها فتنکشف عنی الهموم و الأحزان(1513).
به خدا سوگند هرگز فاطمه را به خشم نیاوردم و کاری را بر او تحمیل نکردم که از آن کراهت داشته باشد تا این که خداوند وی را قبض روح کرد، و او نیز مرا به غضب نیاورد و در هیچ موردی، خلاف خواسته ی من عمل نکرد و هرگاه به روی فاطمه می نگریستم، هر چه غم و اندوه در دل داشتم، با همان یک نگاه از دلم بر می خاست.

زن، گل است

دیدگاه اسلام نسبت به همسر در خانواده، اخلاقی ترین و زیباترین دیدگاه هاست چرا که از عمق فطرت پاک آدمی برخاسته و به کرامت والای انسانی توجه دارد. دین شریف اسلام، زن را در خانواده، امانتی می داند که به دست مرد سپرده شده است و بر عهده ی جوانان عزیز مسلمان است که هر وظیفه ای در مورد حفظ و ادای امانت به عهده دارند، در مورد همسر خویش نیز همان گونه رفتار کنند.
امام علی - علیه السلام - می فرمایند:
و انهن امانة الله عندکم، فلا تضاروهن(1514).
زن، امانت خداوند نزد شماست، پس به بانوان ضرر نرسانید.
اسلام، مرد را سرپرست زن در خانواده معرفی نموده(1515).و به طور جدی او را متوجه روحیات لطیف و غلبه عواطف و احساسات در وجود زن ساخته تا بدان جا که سفارش می کند با زن در خانه بایستی هم چون گل، که ظریف و لطیف است و تاب خشونت و خشکی را ندارد رفتار نمود و این دیدگاه عمیق و در عین حال ظریف و راه گشا، ارمغانی است که امیرالمؤمنین - علیه السلام - به جوانان مسلمان و همه بشریت اهدا فرموده است. آن حضرت در توصیه به فرزند خویش می فرمایند:
فان المرئة ریحانة و لیست بقهرمانة، فدارها علی کل حال و احسن الصحبة لها و لیصفو عیشک(1516).
با همسر به نیکویی رفتار کن؛ چرا که زن، گل است نه پهلوان و قهرمان، با او به هر حال مدارا کن و نیکو برخورد نما تا زندگی در کامت با صفا و گوارا باشد.
ای دل ز همه بهتر، با مهر علی سازیم - جان در ره این مقصود، مردانه در اندازیم
باشیم گدای او، بر جمله سرافرازیم - در حلقه مستانش، با نغمه هم آوازیم
هر کس به کسی نازد، ما هم به علی نازیم(1517)

درخواست فرزند

یکی از اهداف مهم در ازدواج، پیدایش فرزند و ازدیاد نسل است. وجود فرزند فضای خانواده را شیرینی می بخشد و موجبات سرگرمی و انس و الفت میان افراد و اعضا را فراهم می آورد و از این جهت، خود یکی از نعمت های بسیار بزرگ الهی است. جوانان عزیز جامعه اسلامی که برای پیوند با برکت ازدواج اقدام می کنند، از همان ابتدا، نسبت به وظایفی که در مورد فرزند بر عهده دارند توجه می کنند، از همان ابتدا، نسبت به وظایفی که در مورد فرزند بر عهده دارند توجه می کنند و با آمادگی کامل و توکل به خدای مهربان، فرزندانی سالم و صالح و مفید برای جامعه پرورش می دهند.
اما ملاک امام علی - علیه السلام - در درخواست فرزند از خدای متعال و این که چه فرزندی شایسته ی یک خانواده ی مؤمن مسلمان است، بسیار جالب و شنیدنی است، آن حضرت می فرماید:
و الله ما سألت ربی ولداً نضیر الوجه و لا ولداً حسن القامة، ولکن سألت ربی ولداً مطیعین لله خائفین و جلین منه، حتی اذا نظرت الیه و هو مطیع لله، قرت به عینی(1518).
به خدا سوگند! من هرگز از خداوند فرزند خوب رو و خوش قامت نخواستم و لکن از پروردگارم در خواست نمودم که فرزندانی عطایم کند که دارای ترس از خداوند و دایماً متوجه به او باشند تا وقتی با این صفات به آنان می نگرنم که فرمانبردار خدای متعال هستند، چشمانم به ایشان روشن شود.
ای خوانده تو را خدا ولی، ادرکنی - بر تو ز نبی، نص جلی ادرکنی
دستم تهی و لطف تو بی پایان است - یا حضرت مرتضی علی! ادرکنی(1519)