صهبای معرفت

نویسنده : محمد جواد نوری

پیشگفتار

بهار عمر
این دهان بستی دهانی باز شد - تا خورنده لقمه های راز شد
لب فروبند از طعام و از شراب - سوی خوان آسمانی کن شتاب

طفل جان از شیر شیطان باز کن - بعد از آتش با ملک انباز کن
ماه مبارک رمضان، تنها نه مجال تحمل تشنگی و گرسنگی، که هنگامه ی مجاهده ی با نفس و نیل به سعادت ابدی است؛ فرصت مقدسی که خدای مهربان آن چه را که بندگان محتاجش برای رهایی از دام شیطان و نفس بدان نیازمندند، برایشان فراهم نموده؛ باران رحمت و مغفرت خویش را فرو باریده، درهای بهشت را گشوده، شیاطین را در غل و زنجیر نموده، ابواب جهنم را به روی روزه داران بسته، سفره ی میهمانی پرنور و سرور خویش را برای پذیرایی مؤمنان گسترده و آنان را به آغوش مهر و رحمت خود فراخوانده است. ضیافتی سرشار از معنویت و کمال و معرفت که آگاهی از آداب و مراعات آن، موجب بهره مندی افزون تر می گردد.
اما میهمانان این ضیافت با شکوه، متفاوتند: عده ای تنها به خالی نگه داشتن شکم بسنده می کنند و جز رنج تشنگی و گرسنگی، بهره ای نمی برند. برخی دیگر علاوه بر شکم، سایر اعضاء و جوارح خویش را نیز به روزه وامی دارند و بدین سان به اجر جزیل و ثواب جمیل پروردگار دست می یابند. اما عده ای دیگر به این نیز اکتفا نکرده، جز به لقای الهی و درک زضوان معبود راضی نمی گردند. اینان تحمل رنج گرسنگی و تشنگی و پرهیز از موجبات نارضایتی حضرت حق را سرمایه ی رسیدن به والاترین هدف هستی قرار می دهند و در بازار پر رونق ماه رمضان، سرمایه ی عاشقی خویش را به کار می زنند و بهره مندی از نعمت همجواری با معشوق را به سود می برند. عمر فانی می دهند و عیش جاوید می ستانند؛ بر خوان پر بار روزه از چرب و شیرین آن فارغ گشته، محو جمال دل آرای محبوب می گردند.
گر شبی در منزل جانانه مهمانت کنند - گول نعمت را مخور مشغول صاحب خانه باش
در مجموعه ی حاضر، با طرح و بررسی 30 موضوع اخلاقی - به عدد روزهای این ماه آسمانی - سعی نگارنده بر آن است که تا در دل و جان روزه داران حق جوی، گرمی و حرارتی افتد و با صبغه ی حالی و مناجاتی، توجه و تذکر بیشتری به حضرت محبوب حاصل آید. محتوای کتاب هر چند متناسب با حال و هوای ماه مبارک است، اما مضامین فصل ها، اخلاقی و قابل استفاده برای مبلغین محترم و نیز عموم مؤمنان در تمامی اوقات می باشد.
در موضوعات مطرح شده، از آیات الهی، روایات و ادعیه وارده از ائمه اطهار - علیه السلام - بیشترین بهره مندی صورت گرفته و نیز به جهت ایجاد تنوع حلاوت در متن، از گفتار اهل دل و معرفت و اشعار شاعران برجسته و صاحب نام و نیز حکایات و داستان های تمثیلی و تاریخی استفاده گردیده و البته در طرح این گونه مطالب از دستور حکمت آمیز امیرمؤمنان حضرت علی - علیه السلام - پیروی شده است که فرمود: خذ الحکمة ممن اتاک بها وانظر ما قال و لا تنظر من قال(1)؛ (حکمت و دانش را از هر کسی که به تو آموخت، بیاموز و به آن چه می گوید بیندیش، نه به کسی که می گوید. (به اصل کلام توجه کن نه به شخصیت گوینده ی آن.)
لازم به یاد آوری است از آن جا که شاکله کتاب، حالی و مناجاتی می باشد، از تحلیل و بررسی موشکافانه و کلاسیک مطالب پرهیز شده که خود مجالی وسیع تر و دانشی افزون تر می طلبد. در پایان لازم است از راهنمایی های دلسوزانه و زحمات مخلصانه برادر بزرگوار جناب حجة السلام و المسلمین محمد روحی صمیمانه تشکر و از محضر حق تعالی برای ایشان و دیگر افرادی که در تدوین این کتاب نقش داشتند از جمله آقای مصباح (تایپیست)؛ جناب آقای جباری نیک (صفحه آرا) و دیگر دوستان بزرگوار طلب رحمت و جزای خیر نمایم و از خوانندگان نیز تقاضامندم که به دیده ی خطاپوشی بنگرند و مؤلف را از نظرات سازنده ی خویش محروم نسازند.
تالیف کتاب حاضر در محضر و مزار شریف حضرت علی بن امام باقر - علیه السلام - معروف به امامزاده ی مشهد اردهال، شروع گردید و به برکت انفاس آن حضرت نیز در حرم مطهر ایشان به پایان رسید. چشم امید و دست تهی ما هم چنان امیدوار کرم افزون تر و عنایات خاص این خانواده ی خیر و رحمت است.
هر دمش با من دلسوخته لطفی دگر است - این گدا بین که چه شایسته ی انعام افتاد

فصل یکم: فضیلت ماه مبارک رمضان

بهار عمر

مژده ای دل که مسیحا نفسی می آید - که ز انفاس خوشش بوی کسی می آید
از غم و درد مکن ناله و فریاد، که دوش - زده ام فالی و فریاد رسی می آید
هیچ کس نیست که در کوی تواش کاری نیست - هر کس این جا به امید هوسی می آید
جرعه ای ده، که به میخانه ی ارباب کرم - هر حریفی ز پی ملتمسی می آید
دوست را گر سر پرسیدن بیمار غم است - گو بیا خوش، که هنوزش نفسی می آید
یار دارد سر صید دل حافظ، یاران!
شاهبازی، به شکار مگسی می آید(2)