نیش و نوش «نقش زبان در نیک بختی و بدبختی انسان »

نویسنده : شکیبا سادات جوهری مترجم : تهیه شده توسط ک مرکز پژوهش‏های صدا و سیما

نقص بینی

هر که در نقص دید در خود - کامل تر اهل دین شمارش
وان که آیت جهل خواند بر خویش - فرزانه راستین شمارش
هر کو هنر است و عیب خود گفت - با جان هنر قرین شمارش
عالم که به جهل خود مقر شد - از جمله صادقین شمارش
خود را چو ستوده ای نکوهد - عیسای فلک نشین شمارش
منصف که به صدق نفس خود را - خائن شمرد، امین شمارش
و آن که به خود فرو نیامد - پویند حق گزین شمارش
دشنام که خود به خود دهد مرد - سرمایه آفرین شمارش
خاقانی

تأمل در سخن

هر که می خواهد سخن گستر بود در انجمن - اولش باید تأمل در سخن، آن گه سخن
هر سخن هر جای نتوان گفت با هر مستمع - پاس وقت و جا و گوش و هوش باید داشتن
هر که می خواهد که باشد در شمار عاقلان - لب فرو بندد مگر وقتی که باید دم زدن
گوش و هوش مستمع چون باز شد بگشای لب - ور ببینی بسته اش، زنهار بگشایی دهن
گر دری در دل نهان داری، برون آر از صدف - ور نداری حرف نیکی، لب فرو بند از سخن
حاجتی داری بگو، یا سائلی راده جواب - حکمتی داری بیان کن ور نداری دم مزن
فیض

راز داری

با هیچ کس مگوی غم خویشتن که او - یاد دشمن تو باشد یا دوست دار تو
گر دشمن است از غم تو شادمان شود - ور دوست دار توست، برد غم ز کار تو
فرخ