نیش و نوش «نقش زبان در نیک بختی و بدبختی انسان »

نویسنده : شکیبا سادات جوهری مترجم : تهیه شده توسط ک مرکز پژوهش‏های صدا و سیما

غیبت

پیامبر اعظم (صلی الله علیه و اله)فرمود:
1. اجتنبوا الغیبه فانها ادام کلاب النار(328) از غیبت کردن بپرهیزید. به درستی که این خوی زشت، نان و خورش سگ های دوزخ است.
2. تحرم الجنه علی المغتاب(329) بهشت بر غیبت کنندگان حرام است.
3. الغیبه أسرع فی دین الرجل المسلم من الا کله فی جوفه(330) تأثیر غیبت در دین مسلمان سریع تر است از تأثیر غذا در بدن انسان.
4. الغیبه أسرع فی جسد المومن الا کله فی لحمه(331) غیبت کردن، در جسم مؤمن، زودتر از بیماری خوره در گوشت او اثر می گذارد.
5. لا تغتابوا المسلمین فمن اغتاب أخاه المسلم جاء یوم القیامه و لسانه معقود الی قفاه لایحله الا عفو الله عزوجل او عفو من اغتابه(332) غیبت مسلمانان را نکنید؛ زیرا هر کس از برادر مسلمانش غیبت کند، در روز قیامت زبانش به پشت گردنش بسته می شود که جز عفو خدای عزوجل یا گذشت و بخشش غیبت شده، هیچ چیز آن را نمی گشاید.
6. لان یا کل أحد کم من جیفه حتی یشبع خیرله من أن یا کل لحم أخیه المسلم(333) اگر یکی از شما از گوشت مردار بخورد تا سیر شود، بهتر از آن است که گوشت برادر مسلمان خود را بخورد.
7. فنز هوا أسما عکم من استماع الغیبه فان القائل و المستمع لها شریکان فی الاثم گوش های خود را از شنیدن غیبت در امان دارید؛ زیرا گوینده و شنونده غیبت هر دو در این گناه شریک هستند(334).
امام علی (علیه السلام) فرمود:
1. الغیبه لوم باطن(335) از پستی و فرو مایگی باطن آدمی، غیبت کردن است.
2. الغیبه ربیع اللئام(336) غیبت کردن، بهار، پست فطرتان است.
3. الغیبه ایه المنافق(337) غیبت کردن، از نشانه های شخص منافق و دورو است.
4. الغیبه قوت کلاب النار(338) غیبت کردن، خوراک سگ های دوزخ است.
5. أبغض الخلائق الی الله المغتاب(339) منفورترین مردم نزد خداوند، غیبت کنندگانند.
امام زین العابدین (علیه السلام) فرمود:
ان لکل شی ء اداماً و ادام کلاب الناس الغیبه(340) هر موجودی خوراکی دارد و خوراک مردم سگ خوی، غیبت کردن است.
امام صادق (علیه السلام) فرمود:
1. الغیبه تاکل الحسنات کما تأکل النار الحطب(341) غیبت کردن، نیکی ها را نابود می سازد، همان گونه که آتش، هیزم خشک را می بلعد و می سوزاند.
2. ملعون، ملعون من اغتاب أخاه(342) ملعون است ملعون، کسی که از برادر مسلمانش غیبت کند.

عیب جویی

پیامبر اعظم (صلی الله علیه و اله)فرمود:
من ستر علی مسلم ستره الله فی الدنیا و الاخره(343) هر که عیبی از مسلمانی بپوشاند، خداوند در دنیا و آخرت، عیب های او را می پوشاند.
امام علی (علیه السلام) فرمود:
1. من ابصر عیب نفسه لم یعب أخداً(344) هر کس به عیب های خود بنگرد باشد هرگز از کسی عیب جویی نمی کند.
2. من نظر عیب نفسه اشتغل عن عیب غیره(345) هر کس به عیب خویش بنگرد، سرگرم عیب جویی از دیگران نمی شود.
3. أبصر الناس من أبصر عیوبه و أقلع عن ذنوبه(346) بیناترین مردم کسی است که عیب خود را ببیند و ریشه گناه را از وجود خویش برکند.
4. معرفه المرء بعیوب نفسه أنفع المعارف(347) آگاهی انسان از عیب های خود، سود مندترین دانش است.
5. من تتبع عورات الناس کشف الله عورته(348) هر کس در پی عیب های مردم باشد، خداوند، عیب های او را آشکار ومی کند.
6. لا تتبعن عیوب الناس فان لک من عیوبک ان عقلت ما یشغلک من أن تعیب أحداً(349) در پی عیب های مردم مباش؛ زیرا خودت آن قدر عیب داری که اگر به آنها توجه کنی، تو را از عیب جویی دیگران باز می دارد.
7. من بحث عن عیوب الناس فلیبدأ بنفسه(350) هر کس می خواهد در جست و جوی عیب های مردم باشد، باید نخست از خودش آغاز کند.
8. الهماز مذموم مجروح(351) عیب جو، شخصی زشت خو، ناشایست و بیمار است.
9. أمقت الناس العیاب(352) دشمن ترین مردم، عیب جویان هستند.
10. تتبع العورات من أعظم السوءات(353) جست و جو کردن عیب های مردم، از بزرگ ترین گناهان و ویژگی های ناپسند است.
11. تتبع العیوب من اقبح العیوب و شر السیئات(354) عیب جویی، از زشت ترین عیب ها و بدترین گناهان است.
12. ذوو العیوب یحبون اشاعه معائب الناس لیتسع لهم العذر فی معائبهم(355) کسانی که عیب دارند، دوست دارند عیب مردم را اشاعه دهند تا میدان عذر و بهانه برای عیب های خودشان گسترده باشد.
13. ایاک و معاشره متتبعی عیوب الناس فانه لم یسلم مصاحبهم منهم(356) از هم نشینی با کسانی که درپی عیب های مردمند، بپرهیز؛ زیرا هم نشین آنها از آسیبشان سالم نمی ماند.
امام صادق (علیه السلام) فرمود:
من عاب أخاه بعیب فهو من أهل النار(357) هر کس از برادر دینی خود عیب جویی کند، اهل آتش است.

تهمت

پبامبر اعظم (صلی الله علیه و اله)
فرمود:
من بهت مومناً أو قال فیه ما لیس فیه أقامه الله تعالی یوم القیامه علی تل من نار(358) هر کس به مرد و زن مؤمنی تهمت بزند یا درباره آنها چیزی بگوید که در ایشان نباشد، خداوند در روز قیامت، او را بر تلی از آتش قرار می دهد.
امام علی (علیه السلام) فرمود:
1. البهتان علی البری أثقل من السماوات(359) تهمت زدن به کسی که پاک و بی گناه باشد، از تحمل آسمان ها سنگین تر است.
2. من دخل مداخل السوء اتهم(360) هر کس در جاهای بد پا بگذارد، متهم می شود.
3. ایاک و مواطن التهمه و المجلس المظنون به السوء فان قرین السوء یضر جلیسه(361) از جاهای تهمت انگیز و مجالسی که گمان بد به آن برده می شود، بپرهیز؛ زیرا هم نشین بد، موجب فریب و انحراف هم نشین خود می شود.
امام باقر (علیه السلام) فرمود:
1. لا ترم أحداً بما لیس لک به علم(362) چیزی را که نمی دانی، به کسی نسبت مده.
2. البهتان علی البری أثقل من الجبال الراسیات(363) بهتان زدن بر شخص بی گناه، سنگین تر از تحمل کوه های محکم و استوار است.
امام صادق (علیه السلام) فرمود:
من دخل موضعاً من مواضع التهمه فاتهم فلا یلو من الا نفسه(364) هر کس در یکی از جاهای تهمت انگیز وارد شود و متهم گردد، تنها خود را سرزنش کند.
امام رضا (علیه السلام) فرمود:
ملعون ملعون من اتهم أخاه(365) ملعون است ملعون، آن کس که به برادر مسلمان خود تهمت بزند.