نیش و نوش «نقش زبان در نیک بختی و بدبختی انسان »

شکیبا سادات جوهری تهیه شده توسط ک مرکز پژوهش‏های صدا و سیما

سخن چین، مانع رحمت الهی

ابو حامد می گوید: نقل شده بنی اسرائیل در زمان حضرت موسی (علیه السلام) به خشک سالی دچار شدند. آن حضرت با پیروان خویش چندین با از درگاه الهی طلب باران کرد، ولی دعای موسی مستجاب نشد. تا این که به او وحی شد در میان شما شخصی سخن چینی هست که بر این گناه اصرار دارد و تا زمانی که او میان شماست، دعای تو و پیروانت را مستجاب نمی کنم(281)

سزای سخن چین و عیب جو

هنگامی که پیامبر اکرم (صلی الله علیه و اله)به امر خداوند به آسمان ها عروج کرد و از سفر معراج باز گشت، فرمود:
در این سفر روحانی، صحنه های بسیار دل خراشی مشاهده کردم؛ از جمله گروهی را دیدم که لب های مانند لب های شتر داشتند و گوشت پهلویشان را می بریدند و قیچی می کردند و به دهانشان می گذاشتند. از جبرئیل پرسیدم: اینها چه کسانی اند که چنین شکنجه می شوند وعذاب می کشند؟ جبرئیل گفت: اینان سخن چینان، عیب جویان و مسخره کنندگانند(282).

مسخ شدگان

امام علی (علیه السلام) می فرماید: روزی از رسول خدا (صلی الله علیه و اله)درباره بعضی از حیوانات که در آغاز آفرینش، انسان بودند، ولی به سبب ویژگی های ناپسند شان به امر خداوند مسخ شده اند، پرسیدم. فرمود: از حیواناتی که مسخ شده اند یکی دعموص (کرم سیاه ) است و دیگری عقرب. سپس فرمود:
و أما الد عموص فکان نماماً یفرق بین الأحبه و أما العقرب فکان رجلاً لذاغاً (لذاعاً) لا یسلم علی لسانه أحد(283).
کرم سیاه، سخن چین میان دوستان و آشنایان بود و به واسطه خبر چینی، جدایی می انداخت. عقرب هم مرد بدزبانی بود که هیچ کس از بیش زبانش آسوده خاطر نبود.
امام صادق (علیه السلام) می فرماید:
و أما العقرب فکان رجلاً همازاً فمسخه الله عزوجل عقرباً(284)؛
عقرب مردی عیب جوی، طعنه زننده، بدگوی و بدزبان بود که خداوند، او را به صورت عقرب درآورد.