نیش و نوش «نقش زبان در نیک بختی و بدبختی انسان »

نویسنده : شکیبا سادات جوهری مترجم : تهیه شده توسط ک مرکز پژوهش‏های صدا و سیما

غیبت، افطار روزه

روزی رسول اکرم (صلی الله علیه و اله)دستور داد همه مسلمانان یک روز روزه بگیرد و تا وقتی حضرت اجازه نداده است، کسی افطار نکند. آن روز همه مسلمانان روزه گرفتند. زمان افطار، مسلمانان یک به یک نزد پیامبر اکرم (صلی الله علیه و اله)می آمدند، اجازه افطار می گرفتند و حضرت نیز اجازه می داد. نوبت به مردی رسید که به حضرت گفت: ای رسول خدا! دو تن از دخترانم امروز روزه گرفته اند، ولی خجالت می کشند خدمت شما بیایند و اجازه افطار بگیرند. آیا اجازه می فرمایید آنها افطار کنند؟ رسول اکرم (صلی الله علیه و اله)صورت خود را از آن مرد برگرداند و پاسخی نداد. بار دیگر آن مرد سخن خود راتکرار کرد، ولی باز حضرت به او توجهی نکرد و پاسخی نداد. آن مرد برای بار سوم گفته خود را تکرار کرد این بار حضرت فرمود: چگونه از من اجازه افطار می خواهی، در حالی که امروز دخترانت روزه دار نبودند؛ زیرا از صبح در خانه گوشت مردم را می خورند. حال نزد آنها برو و به دخترانت بگو اگر روزه دار بوده اند، استفراغ کنند.
آن مرد به خانه بازگشت و ماجرا را برای دخترانش تعریف کرد و آنها نیز استفراغ کردند. ناگهان از دهان هر کدام، لخته خون بسته ای خارج شد. آن مرد با دیدن این صحنه، با ترس و و حشت نزد پیامبر اکرم (صلی الله علیه و اله)رفت و ماجرا را تعریف کرد. حضرت پس از شنیدن سخنان او فرمود: سوگند به آن خدایی که جانم در دست اوست، اگر آن دو لخته خون بسته در شکم دخترانت باقی می ماند، بدون شک گرفتار آتش دوزخ می شدند. سپس فرمود: این دو دختر امروز روزه گرفته و از آنچه خداوند برایشان حلال کرده بود، پرهیز کردند، ولی با چیزی که خداوند حرام کرده بود، روزه خود را شکستند؛ زیرا امروز در خانه با دهان روزه کنار یک دیگر نشستند و با غیبت کردن مشغول خوردن گوشت مردم شدند(252) در نتیجه، با این کار زشت، روزه خود را تباه کردند و پاداش عمل خود را نابود ساختند.
پبامبر اکرم (صلی الله علیه و اله)فرمود:
من اغتاب مسلماً فی شهر رمضان لم یو جر علی صیامه(253)؛
هرکس در ماه مبارک رمضان از مسلمانی غیبت کند، روزه اش پاداشی ندارد و از ثواب روزه خود بهره ای نخواهد برد.
ایشان همچنین فرمود:
من اغتاب مسلماً أو مسلمه لم یقبل الله صلاته و لا صیامه أربعین یوماً و لیله الا أن یغفر له صاحبه(254)؛
هرکس از زن و مرد مسلمانی غیبت کند، خداوند، نماز و روزه او را تا چهل شبانه روز نمی پذیرد، مگر آن که کسی که از او غیبت شده است، وی را حلال کند.

غیبت، باطل کننده وضو

از ابن سیرین نقل شده است: روزی مردی از انصار از کنار عده ای گذشت که با هم دیگر صحبت می کردند و به بد گویی از دیگران مشغول بودند. با شنیدن صحبت های آنان به آنها گفت: وضو بگیرید که بعضی از شما آنچه می گویید، از حدث (اسبابی که مانع از نمازند) ندتر است.
بر اساس روایت دیگری، نقل شده است که رسول اکرم (صلی الله علیه و اله)فرمود: نشستن در مسجد در انتظار نماز، عبارت است، ولی تا وقتی حدثی از انسان سر نزند(255) از حضرت پرسیدند: یا رسول الله، حدیث چیست؟ حضرت فرمود: غیبت کردن(256)

لعنت بر غیبت کنندگان

عبد المؤمن انصاری می گوید: روزی به حضور امام موسی بن جعفر (علیه السلام) رفتم. دیدم محمد بن عبدالله جعفری هم نزد امام است. من با چهره باز به روی او لبخند زدم. امام کاظم (علیه السلام) وقتی این صحنه را دید، به من فرمود: دوستش داری؟ گفتم: آری، به خاطر وجود مبارک شما او را دوست دارم. حضرت فرمود: به راستی که او برادر توست؛ زیرا مؤمن، برادر پدر و مادری مؤمن است، اگر چه زاده پدر او نیست. سپس فرمود:
ملعون من اتهم أخاه ملعون من غش أخاه، ملعون من اغتاب أجاه ملعون من لم ینصح أخاه(257)
کسی که به برادرش تهمت بزند یا با برادرش باغل و غش رفتا کند یا از برادرش غیبت کند یا برادر خود را راهنمایی و نصیحت نکند، ملعون است.