نسخه شفا

نویسنده : دکتر صفدر صانعی

شوید

ترکیب شیمیای :
میوه شوید دارای 3 تا 4 درصد اسانس است که بر اثر تقطیر با بخار آب از آن حاصل می شود. اسانس مذکور، مایعی است بیرنگ یا زرد رنگ که در حلالهای عمومی اسانسها حل می گردد : اگر اسید سولفوریک بدان اضافه شود، رنگ زرد کدر پیدا می کند ولی با وارد کردن الکل، صاف می شود و رنگ دارچین ظاهر می سازد وزن مخصوص این اسانس ببین 00/00 و 915/0 درصد است. اسانس شوید دارای لیمونن راست، فلاندرن، 40 تا 60 درصد کارون است شبیه اسانس زیره سیاه و به مقدار بسیار جزئی از نوعی پارافین جامد است. اسانس شوید هند که از یکی از واریته ها و فرمهای گیاه فوق به دست می آید، علاوه بر مواد مذکور دارای ماده ای به نام دیلاپیول است.

جعفری

ترکیب شیمیای :
میوه این گیاه دارای مواد روغنی، کالورون، تانن یک ماده ملون به رنگ زرد یک گلوکزید سمی به نام آپی ئین Apiine و اسانس است. اسانس آن که از گرد میوه جعفری به وسیله تأثیر بخار آب به دست می آید، مایعی بیرنگ، لوژیر به وزن مخصوص 05/1 تا 10/1 (برحسب منشاء گیاه) محلول در روغن و اسانسها است. و اگر تحت اثر سولفات آهن قرار گیرد، به رنگ قرمز خونی در می آید، بوی آن معطر و شامل آپیول Apiol میریستیسین myristicineبه مقادیر کم از اتراکسیدها، فنل ها، اسیدپالمیتیک،الدئیدها و ستن هاست.
گلوکز مذکور که آپیوزیدAposide نیز نامیده می شود، اگر بطور ساده تجزیه گردد ماده ای به نام آپی ژنین Apigenine و نوعی قند به نام آپیوز Apieseمی دهد ریشه جعفری دارای 05/0 تا 08/0 درصد اسانس، مواد قندی و 5 درصد مواد معدنی است. بوی ریشه جعفری بوی معطر و طعم آن کم و بیش شبیه قسمتهای هوائی گیاه است.

گشنیز

ترکیب شیمیای :
میوه گشنیز دارای 5/7 درصد آب 13 تا 20 درصد مواد چرب (مرکب از گلیسریدهای اسید اولئیک) 16 تا 18 درصد مواد پروتئیک، 38 درصد سلولز 13 درصد مواد غیر ازته و 80/0 تا یک درصد اسانس است. خاکستر حاصل از آن 60/4 تا 75/4 درصد وزن کلی میوه را تشکیل می دهد.
مقدار درصد اسانس آن منحصراً در انواع، مرغوب میوه ها، به یک درصد ممکن است برسد. در بقیه انواع مقدار آنها همیشه کمتر است.
اسانس گشنیز از میوه کامل گیاه بر اثر تقطیر با بخار آب حاصل می شود. از گرد میوه خیس خورده در آب نیم گرم نیز برای این کار استفاده به عمل می آید. اسانس گشنیز مایعی بیرنگ یا به رنگ زرد روشن، دکستروژیر و دارای وزن مخصوص بین 870/0 و 885/0 است بوی قوی و معطر دارد با اسید سولفوریک به رنگ قرمز قهوه ای در می آید. و در گرمای 20 درجه، در 3 برابر حجم خود الکل 70 تا 90 درصد لینالول راست یا کوریاندرول Coriamdaol5 درصد پنین راست، لیمونین، ترپینن، میرسن Myrecineفلاندرون و مقادیر بسیار جزئی از ژرانیول، بورنئول، الدئید دسیلیک و اترهای لینالینیک است. ترکیب اسانس که با میوه تازه گیاه تهیه شده باشد با اسانس میوه خشک تفاوت دارد.