نسخه شفا

نویسنده : دکتر صفدر صانعی

مورد

ترکیب شیمیای :
برگ مورد دارای تانن: مواد رزینی و تلخ، و کامفن و 30/0 درصد اسانس است برجستگی های روی ساقه مورد Galle که از قدیم الایام، دیوسکورید آن را تحت نام - Myrtidana به عنوان قابض مورد استفاده قرار می داده و یا برای آن این اثر را قائل بوده است تانن فراوان دارد میوه گیاه دارای تانن، اسانس، مواد رزینی، قندهای مختلف و اسیدهای آلی نظیر مالیک و اسید سیتریک است.
دانه مورد دارای نوعی ماده روغنی است که از اولئین، لینولئین، میریستین Myristine و پالمیتین تشکیل می یابد. اسانس مورد از برگ مورد بر اثر تقطیر با بخار آب، نوعی اسانس تهیه می گردد که بازده آن 300 گرم اسانس برای هر 100 کیلوگرم است. اسانس مورد مایعی به رنگ زرد مایل به بژ و دارای بوئی مطبوع و وزن مخصوص بین 895/0 و 920/0 است. در 2 قسمت الکل 80 درجه نیز حل می شود. اسانس مورد دارای دیپانتن و میرنتول به فرمول C01 H21 O2 است.

میخک

Eugenia Caryophyllata
ترکیب شیمیای :
میخک داری صمغ، تانن به مقدار 13 درصد، موم یک ماده قابل تبلور و بدون رنگ و بو به نام کاریوفیل لین Caryophyllineو اسانس است. خاکستری که از آن برجای می ماند، معادل 7 درصد وزن کلی میخک است.
اسانس میخک، از تقطیر برگ، گل، و حتی شاخه های گلدار گیاه به وسیله آب و افزون مقداری کلروردوسدیم تهیه می گردد ولی بهترین نوع آن اسانسی است که از غنچه های ناشکفته به دست آید. اسانس میخک را امروزه به وسیله بخار آب و در دستگاههای جدید و مدرن تهیه می کنند. اولین محصول تقطیر، اسانس سبکتر از آب است ولی بعدا نوع سنگین اسانس به دست می آید. آنچه بنام اسانس میخک مورد استفاده قرار می گیرد، مخلوط و نوع اسانس مذکور می باشد. اسانس میخک مایعی است بی رنگ که تدریجاً به رنگ زرد روشن و سپس به مرور زمان به رنگ قهوه ای درمی آید (اسانسی که در بازار تجارت عرضه می شود، قهوه ای رنگ است) وزن مخصوص این اسانس در گرمای 15 درجه بین 043/1 و 068/1 است تا 25 درجه نیز حالت مایع دارد. بوی آن قوی و کمی مطبوع و طعمش سوزاننده است اسانس میخک با هم حجم خود الکل 95 درجه و 5/2 تا سه برابر حجم الکل 70 درجه، محلول زلال می دهد، اسانس میخک، شامل 70 تا 97 درصد اوژنول Eugenol است. ارزش تجارتی اسانس نیز بستگی به مقدار درصد همین ماده دارد. در اسانس میخک: علاوه بر اوژنول موادی نظیر کاریوفیل لن، متیل آمیل ستن - Methlamlylcotane، الکل بنزیلک، بنزوات دومتیل فورفورول و غیره یافت می شود. چون تمام قسمتهای درخت میخک، دارای اوژنول می باشد از این جهت از برگهای آن نیز غالبا اسانس گیری به عمل می آید.

گل ساعت

ترکیب شیمیای :
در ریشه، برگ و گل این گیاه وجود یک ترکیب مولد اسید سیانیدریک توسط دانشمندان در سال 1906 مشخص گردید. مقدار این ماده که در گل پاسیفلور کمتر از برگ و ریشه آن است، معادل 50/0 گرم برای هر کیلوگرم ریشه و برگ تعیین شده است بررسی های Plouvierکه در سال 1924 صورت گرفت نشان داد که مقدار اسید سیانیدری آزاد و با نبودن آن به علت اشکالاتی که در استابیلیزه کردن وجود داشت اظهار ننمود ضمنا دانشمند اخیر ماده مولد اسید سیانیدریک را نوعی گلوکزید اظهار داشت. درپاسیفلور، دیاستازهای مختلف مانند سوکراز، آمیلاژآمیگدالاز، بتاگلوکزیداز Glucosidosو مقدار زیادی کلسیم نیز یافت می شود.