نسخه شفا

نویسنده : دکتر صفدر صانعی

نعناع، لمام

Menta Piperata
ترکیب شیمیایی :
برگ تازه گیاه دارای تانن، یک ماده تلخ و 5/2 درصد اسانس است مقدار درصد این اسانس در برگ خشک به 2 و حتی یک درصد تقلیل می یابد. گیاه پرورش یافته در کشورهای نسبتاً سرد و مرطوب، مقدار زیادتری اسانس تولید می کند ضمناً اگر در زمین زراعی، گیاه در سایه قرار گرفته باشد، مقدار درصد استرهای مانتول در آن کم می گردد در حالی که یخبندان، عمل عکس انجام می دهد.

پونه

Menta Pulegium
ترکیب شیمیایی :
اعضای مختلف این گیاه دارای تانن، مواد رزینی، مواد پکتیکی، قند و اسانس است، این اسانس که مقدار آن بر حسب واریته های مختلف گیاه و مشخصات محل رویش، از 40 تا یک درصد تغییر می کند دارای 75 تا 90 درصد از ترکیبات ستن دار مخصوصاً پوله ژون Pulegeone به فرمول C01 H61 O الکلهای توتال (مانتول آزاد و استات دومانتیل) به مقدار 7 تا 12 درصد لیمونن و دیپانتن است. دارای اسانسی است که در آن آزونس وجود دارد، در برگ آن هیسپریدین یا دیوس مین مشخص گردیده است.

مرزه

Saturia Hortensis
ترکیب شیمیایی :
دارای تانن، مواد چرب، قندهای مختلف و اسانسی به مقدار یک در هزار است.
و اسانس آن اگر از گیاه پرورش یافته تهیه شده باشد دارای 30 درصد کارواکرول و 20 تا 25 درصد سیمن Symene است در حالی که در نوع وحشی گیاه مقدار نسب کارورکرول به 40% درصد نیز می رسد به علاوه دارای ترپن و نوعی فنل با ترکیبی که هنوز به خوبی شناخته نشده می باشد.
اسانس مرزه، مایعی بیرنگ یا مایل به زرد و دارای وزن مخصوصی بین 895% و 913% است. در اثر، کلروفرم الکل، اتر و دوپترول و روغنهای چرب نیز حل می شود.
تاریخچه، به نظر می رسد که نخستین بار در ایتالیا اقدام به پرورش این گیاه شده باشد. پزشکان قرون وسطی برای آن اثر معالج نقرس قائل بودند و در قرن 15 و 16 میلادی نیز مردم آن را داروئی مقوی، سقط کننده جنین و رفع فلج می دانستند. در سال 1582 میلادی موفق به استخراج اسانس از مر زه گردیدند و در سال 1933 نیز دانشمندی به نام Schultrik آنرا داروی رفع اسهال با اثر قاطع اعلام داشت.