نسخه شفا

نویسنده : دکتر صفدر صانعی

مقدار غذا

مقدار غذای روزانه بایستی بر مبنای عادت باشد. شخص تندرست باید آنقدر بخورد که احساس سنگینی نکند، شکمش نفخ نکند، غذا در گلویش نیاید و حالت تهوع و استفراغ پیدا ننماید و بی خوابی بر او غلبه نکند.
هر غذایی که طعمش دیر احساس شود یعنی دیرچش باشد ناپسند و هر غذائی که نبض را تند و نفس را کوتاه نماید، آن غذا از حد اعتدال بیشتر مصرف شده است.
اگر کسی بر اثر خوردن غذائی مزاجش بیشتر به سردی یا به گرمی گراید باید در مصرف آن تأمل کند. کسی که غذایش در یک وعده هضم نمی شود باید بتدریج غذا را تناول کند و از آن بکاهد. غذای سودامزاجان بایستی اندکی خنک و کمتر گرم باشد، و غذای صفراوی مزاجان بایستی رطوبتی و خنک کننده باشد کسی که خونش گرم است به غذاهای سرد و کم انرژی و کسی که خونش بلغمی است باید خوراکش اندک و کمی گرم و لطیف باشد طالبان سلامتی و پیروان بهداشت بایستی نکات زیر را رعایت نمایند.
اگر غذای سرد و دیرهضم مصرف کرده باشند نباید به دنبال آن غذای زود هضم و رقیق مصرف نمایند زیرا این غذای رقیق دنباله رو، زودتر از غذای قبلی هضم شده و غذای دیرهضم باقی می ماند لذا فاسد و متعفن می گردد و هر چه با آن غذا بیامیزد آن هم تباه می گردد مگر در حالتی که بعداً ذکر خواهد شد و شایسته نیست که عکس این رژیم برقرار شود (خوردن خوراک غلیظ به دنبال غذای رقیق).
کسانی که از غذاهای نامطلوب لذت می برند خود را فریب می دهند زیرا این غذاها به مرور ایام، خلطهای ناپسند و بیمار کننده به وجود می آورند.
کسی که در بدنش خلطهای بد وجود داشته باشد رواست که از غذاهای خوب استفاده کند تا به تدریج خلط غالب ناپدید شود.
کسی که زیاد گوشت مصرف کند باید هر چند وقت مقداری خون بدهد به این نکته باید توجه داشت که بهترین غذای مطلوب آن است که آدمی از خوردن آن لذت می برد لیکن غذای لذیذ در شرایطی خوب است که اندامهای اصلی همه سالم باشند وگرنه لذت بردن دلیل بر خوبی نمی شود و باید دانست تناول غذای بیش از حد طبیعی خود زیان آور است. وعده های غذا بهترین دستور در مورد صرف طعام است و بایستی اعتیاد را مراعات کرد که اگر روزی 2 وعده غذا خورده می شود همچنان اکتفا شود زیرا کم کردن آن مساوی است با لاغر شدن و زیادی آن برابر است با چاق شدن.
اگر غذای وعده قبلی هضم نشده باشد، و بخواهند غذا میل کنند باعث نفخ، ترش کردن، بدطعمی دهان، تلخی دهان و لینت شکم خواهد شد.
افراد چاق و فربه نبایستی بلافاصله که از حمام خارج شده اند غذا تناول کنند و اینگونه اشخاص چاق و فربه بهتر است روزانه یک وعده غذا را کم نمایند و نبایستی در هنگام صرف غذا آب زیادی بنوشند.
کسانی که بیماریهای صفراوی دارند اگر مدت زیادی گرسنه بمانند صفرا در معده آنها راه یافته غذای بعدی را فاسد خواهد کرد. افرادی که دارای بدنی مرطوب و مزاج رطوبتی باشند نمی توانند مانند خشک بدنها تحمل گرسنگی داشته باشند، نوشیدن آب در موقع غذا خوردن و بلافاصله بعد از غذا آب خوردن زیان آور است زیرا آب چون سریع الضهم است غذائی که با آن مصرف شود نیز زود هضم شده و گذشتن آن از معده بدون واقع شدن تحت اعمال شیمیائی مخصوص باعث ناراحتیهای گوارشی است. دو ساعت بعد از غذا خوردن آب مفید است.
کسانی که دارای طبع گرم هستند بعد از خوردن غذای غلیظ دچار کشیدگی معده و افتادگی آن می گردند.
کسی که معده اش خالی است چنانچه غذای لطیف بخورد معده اش را سلامت نگهداشته است.
باید دانست که مبتلایان به پری معده و امتلاء آن همیشه دچار سستی و خمیازه می باشند کسی که پیر شده و سالیان درازی از عمرش گذشته است باید بداند که معده اش نیز پیر شده است و باید مطابق پیری با آن رفتار کند والا غذای خورده شده تبدیل به مواد زائد گردیده در بدنش جمع می شود.
کسی که عادت به خوردن غذای غلیظ دارد (چرب و پرحجم) اگر بخواهد یک دفعه به غذای رقیق رو آورد صلاح نیست و بایستی به تدریج این کار را شروع کند و عکس آن نیز صادق است.
مصرف غذاهای غلیظ در پیران بیشتر باعث جمع شدن مواد اضافی در دستگاههای گوارش و عروق آنها خواهد شد و دردهای مفصلی را تشدید خواهد کرد.
زیانهائی که خوردن غذای گرم روی می دهد با خوردن سکنجبین جبران خواهد شد. کسی که از غذای غلیظ ناراحت شود و مزاجش گرم باشد چاره اش با سکنجبین و اگر مزاجش سرد باشد با خوردن مقداری فلفل و پودینه آسایش خواهد یافت. غذاهای لطیف برای سلامتی بدن بهتر، لیکن نیرودهندگی آن کمتر است کسی که مایل است تنی چابک و چالاک داشته باشد باید از غذاهای غلیظ و پرحجم به اندازه اعتدال استفاده کند ورزشکاران و کسانی که دارای کارهای سنگین و خسته کننده هستند می توانند از غذاهای غلیظ استفاده کنند. خوابهای دراز باعث هضم غذای غلیظ است و خوردن میوه جات در تابستان قبل از غذاها لازم است لیکن در اثر رقیق شدن خون، بدن را آماده پذیرش بیماری می نماید.
روش مطلوب این است که افرادی که میوه زیاد مصرف می کنند بایستی پیاده روی بیشتر داشته باشند زیاده روی در غذاهای خشک اشتها را کم، رنگ و رو را زشت و مزاج را خشک می کند زیاده روی در غذاهای ترش پیری را زودتر می رساند با خوردن غذای تند و شور و تندی غذا، معده را آسیب و شوری بیحد چشم را ضعیف می نماید.

هضم غذا

غذای چسبنده دیرتر هضم می شود، خیار پوست نکنده از پوست کنده زودتر هضم می گردد نان سبوس دار زودتر از معده می گذرد، کسی که خسته شده و به غذای لطیف عادت داشته باشد اگر غذای غلیظ خورد برایش ناگوار است همچنان برای شخص خشمگین غذاهای مزدوج ممکن است دیرتر هضم شوند زیرا هر یک زمانی را برای هضم لازم دارند پس غذای ساده بهتر است، شخصی که غذای مزدوج مصرف می کند بایستی چند گونه غذا را هضم کند در این صورت کار دستگاههای او همزمان نخواهد بود و این باعث اختلال است سلحشوران قدیم از خوردن چندین غذا باهم امتناع می کردند مثلاً ظهر گوشت تنها و شب نان ساده و صبحانه نیز از یک غذا استفاده می کرده اند.
برای مزاج دموی، تمرهندی، آلوچه خشکه و آلو، انار، سوپ جو سبزیهای خشک، سکنجبین، زرشک و عناب برای مزاج صفراوی، سوپ یا مرق ماش، سوپ جو با سبزیهای خشک، آش جو و آب غوره و گشنیز، اسفناج، آب آلو و غیره مفید است و:
برای مزاج بلغمی، سوپ مرغ، نخودآب، شیره تخم کاوشه مطلوب تر است.
برای مزاج سوداوی، سوپ مرغ و سبزی، نخود آب، کاوشه، زرده تخم مرغ، اسفناج، آب گوشت ساده و سوپ گوشت نافع است.

ایمنی و آلرژی

سیستم رتیکولوآندوتلیال و لوکوسیتهای خون (گلبولهای سفید) اعظم مقاومت طبیعی بدن را در مقابل عفونت و مسمومیت ها تأمین می نمایند بعضی از پروتئین های بدن می توانند مانع حساسیت یا آلرژی شوند و در بدن بطور طبیعی وجود دارند این مقاومت طبیعی را که در مقابل سموم و عفونت ها وجود دارند ایمنی طبیعی گویند.
بعد از تولد به علت وجود این پروتئین ها بعضی از میکروبها نمی توانند به بدن حمله کنند، ماده ای به نام پروپردین properdine از پلاسما جدا کرده اند که تقریباً دو برابر وزن ملکولی گاماگلوبولین می باشد از بین بردن این ماده به وسیله اشعه حساسیت بدن را در مقابل بعضی از بیماریها زیاد می کند یعنی مقاومت بدن کم می شود. گرچه پروپردین تنها عاملی است که به عنوان عامل ایجاد کننده ایمنی طبیعی شناخته شده است، مع هذا امکان دارد که علاوه بر گاماگلوبولین های طبیعی پلاسما، موارد مشابهی وجود داشته باشد که بتواند این ایمنی را تأمین نمایند. پدیده ایمنی طبیعی کم کم در مقابل تهاجم میکروبها در بدن به وجود می آید و بعداً بدن در مقابل همان میکروب مقاومت از خود نشان می دهد عامل مهمی که باعث پیدا شدن مقاومت بدن می شود آنتی ژن و ماده مخصوصی که بر ضد آن مهاجم در بدن تشکیل می شود، آنتی کور گویند واکنشی که بدن در مقابل آنتی ژن و آنتی ور به وجود می آورد واکنش ایمنی گویند.