فهرست کتاب


سخنان علی علیه السلام از نهج البلاغه

, جواد فاضل‏

و قد رأیت ان اقطع هذه النّطفة « همی خواهم که این نهر سرشار را زیر فرمان گیرم»

در آن موقع که طلیعه خونین شفق حاشیه افق را برنگ گل سرخ در می آورد، تا آن هنگام که موج ظلمت این نقش بدیع را در غرقاب شب فرو می برد، من لب بستایش تو می گشایم و زبان بنام تو می گردانم.
من با آن روشندلان طنّاز که از پشت این پرده نیلگون گاهی پیدا و پنهانند و همچون شکوفه های سپید در لابلای سبزه های چمن سایه و روشن می نمایند و در اوج عزّت و دریای نور یک لحظه از ستایش تو خموش نیستند، هم آهنگ و هم آوازم. الهی ترا باید پرستید که نعمت اندک ندهی و منّت بسیار نگزاری.
ترا باید ستود که همی بخشی و همی بخشایی، بی آنکه دست نیاز پیش آورند و لب بتمنا گشایند.
آری ای کوفه، ای آخرین وطن من آن چنانست که گویی اکنون بینم همچون چرم عکائی ترا از سویی بسوی دیگر کشند و بر امتداد درازا و پهنای پهلوی تو بیفزایند و شهری بکوچکی و کوتاهی ترا شهرستانی فراخ دامن و پهناور سازند.
باران محنت ها و حادثات بر سینه بردبار تو فرو بارد و بلای زلزله پایه های استوار ترا سخت مرتعش سازد و آرامش ترا برهم زند. تو آن سرزمین مقدّس و مبارکی که از صفحه خاک محو نخواهی شد و دست گستاخ انقراض و فنا از گوهر وجود تو برای همیشه کوتاه خواهد ماند.
هیچ حکومت ظالم در این شهرستان بوجود نیاید، مگر آنکه هر چه زودتر درهم شکسته و پریشان شود، و هیچ شخصیت مقتدر و شکوهمند جابرانه بر سینه این زمین میدان نگیرد، مگر آنکه از اوج عزت و مناعت بگردن فرو افتد، و با خاک راه پست گردد.
ما ارادَ بِکَ جَبَّارٌ سُوءً الَّا ابْتِلاهُ اللَّهُ بِشاغِلٍ اوْ رَماهُ بِقاتِلٍ به طلایه سپاه دستور داده ام که با افراد بر سواحل فرات تسلّط یافته شریعه ها را تحت نظر قرار دهند.
چنان مصلحت دیدیم که از این نطفه یعنی فرات یعنی سرمایه حیات، بخشی به خشکسالان پیرامون دجله بخشم و آنان را بر ضدّ دشمنان عدالت و قانون که در مرزهای شام متمرکز شده اند بسیج نمایم و ارتش عراق را با پشتیبانی سربازان ایران زمین در مقابل تهاجم دشمن استوار نگاه دارم.

روّوا السّیوف من الدّماء ترووا من الماء « شمشیرها را از خون سیراب کنید تا از آب سیراب شوید»

لشکر شام پیش دستی کرده بودند، شط فرات بدست دشمن افتاده و ارتش عراق تشنه مانده بود.
امیر المؤمنین (ع) به نیروی دلاورش چنین گفت: سرباز در جبهه مرگ و افتخار چنین کند و فرصت را در باریکترین لحظاتش غنیمت شمارد.
سرباز نیرنگ زند و پیشی جوید و شبیخون آرد و در راه پیروزی خویش دلیری ها و فداکاری ها بروز دهد.
سپاه معاویه از نوبت خویش استفاده کرد و بر آبگیرها پیش تاخت و نهری بدین وسعت و موج را در اقتدار نظامی خویش بروی شما بست.
شما تشنه اید و می توانید تشنه بمانید و همچنان آرزوی آب و افتخار را با خود بگور برید.
آری می توانید بنشینید و با گلوی خشکیده و دهان پژمرده با ذلّت و پستی جان بسپارید و می توانید... و می توانید مردانه برخیزید و دلاورانه بکوشید. نخست شمشیر را بخون دشمن و سپس اندرون را از زلال گوارای فرات سیراب سازید.
فاقرّوا علی مذلّة و تأخیر محلّة، او روّو السّیوف من الدّماء ترووا من الماء و باید بدانید که زندگی با ننگ شکست و آلایش مذلت مرگی منحوس و ملعون است، و مردن در راه عظمت و مجد زندگی شرافتمند و جاوید. معاویه گروهی از گمراهان را با خویش در این سرزمین گرد آورده که ابتدا سینه عدالت و حقیقت را آماج تیر قرار دهد و بعد پیکر پیروان تیره بخت خود را ابلهانه به تیغه شمشیر بسپارد.
پسر ابو سفیان جمال حق را در پشت پرده تزویر و نیرنگ بپوشانید و ملّت جاهل و شوخ چشم شام را کور کورانه بدنبال خویش فرا خواند و همچنان تا پرتگاه شقاوت و فنا پیش تاخت. بنام خدا برخیزید و بسوی خدا پیش تازید که پیروزی و افتخار آن است.

لو کنّا تأتی ما آتیتم ما قام للّدین عمود « ما در زندگی سربازی همچون شما تن آسان نبوده ایم»

در آن موقع که سرباز بوده ام و پرچم کم پهنای اسلام بر بالای سر ما سایه می افگند و بهمدوشی چند تن از پیروان پاکدامن و جوانان پاکیزه رای در مقابل حملات جهل و بت پرستی جهاد می کردیم، بیاد دارم که هدف مقدّس خویش را بالاتر از هر چیز، عزیزتر از هرکس می شمردم و همی خواستم که جهانی در راه و مسلک عقیده ام قربانی شود.
آری بهمراه پیامبر بزرگ اسلام و پیشوای محبوب خویش محمد (ص) پیش می رفتیم و شمشیر ما بروی مخالف، هر که و هر چه بود، برهنه و برآهیخته بود. پدران خود، پسران خود، برادران و برادرزادگان خود، اعمام و بنی اعمام و دایی و دایی زادگان خود و خلاصه خویشاوندان دور و نزدیک خویش را بدستور قرآن گردن می زدیم و خنده کنان بر آن بدنهای آغشته بخون و آلوده بخاک قدم می گذاشتیم.
ایمان ما استوار و قلب ما مطمئن بود. ما را گریه مادران داغدیده و زاری خواهران بی برادر و اشک سالخوردگان و آه خردسالان از راه راست خویش باز نمی گردانید و این همه موانع در جریان تصمیم ما تأثیر نداشت.
گرسنه بودیم، تشنه بودیم، برهنه بودیم، پیاده بودیم و راه ما دور و پای ما خسته بود، زخم داشتیم و خون ما اندک و بار ما سنگین بود، معهذا می رفتیم و پیش می رفتیم، می تاختیم و پیش می تاختیم و با پیکر نیمه جان خود همچنان تشنه و گرسنه مانند بلای آسمانی بر سر دشمن فرود می آمدیم،
صبرا علی مضض الألم و جدّا فی جهاد العدو