گنجینه معارف جلد 1

نویسنده : محمد رحمتی شهرضا

یقین از مکارم اخلاقی

عن أبی عبد الله (علیه السلام) قال ان الله عزوجل خص رسله بمکارم الأخلاق فامتحنوا أنفسکم فان کانت فیکم فاحمدوا الله و اعلموا أن ذلک من خیر و ان لا تکن فیکم فاسألوا الله و ارغبوا الیه فیها قال فذکرها عشرة الیقین و القناعة و الصبر و الشکر و الحلم و حسن الخلق و السخاء و الغیرة و الشجاعة و المروءة قال و روی بعضهم بعد هذه الخصال العشرة و زاد فیها الصدق و أداء الأمانة؛(2640) امام صادق (علیه السلام) فرمودند: همانا خدای عزوجل فرستادگانش را به بزرگواریهای اخلاقی مخصوص نمود. شما خودتان را بیازمایید، اگر از آن بزرگواریها داشتید، خدا را سپاس گفته، بدانید که آن خیر شماست و اگر چیزی در شما نبود، از خداوند درخواست کرده و در پی آن بروید. آنگاه ده چیز را ذکر کرد: یقین، قناعت، صبر، شکر، حلم، حسن خلق، سخاوت، غیرت، شجاعت و مردانگی. راوی گفته است که بعضی هم راستگویی و امانت را به این ده مورد افزوده اند.

نشانه یقین

عن أبی عبد الله (علیه السلام) قال من صحه یقین المرء المسلم أن لا یرضی الناس بسخط الله و لا یلومهم علی ما لم یؤته الله فان الرزق لا یسوقه حرص حریص و لا یرده کراهیه کاره و لو أن أحدکم فر من رزقه کما یفر من الموت لأدرکه رزقه کما یدرکه الموت ثم قال ان الله بعدله و قسطه جعل الروح و الراحه فی الیقین و الرضا و جعل الهم و الحزن فی الشک و السخط؛(2641) امام صادق (علیه السلام) فرمودند: از درستی یقین مرد مسلمان این است که مردم را با خشمگین نمودن خدا، خشنود نکند و آنان را به جهت آنچه خداوند به ایشان نداده، سرزنش نکند؛ زیرا نه حرص حریص روزی را پیش می آورد و نه ناخرسندی کسی آن را عقب می زند و اگر یکی از شما از روزی اش چنان بگریزد که از مرگ بگریزد در نهایت به او خواهد رسید، چنانکه مرگ به او می رسد. سپس فرمودند: همانا خداوند به سبب عدل و داد خود نشاط و آسایش را در یقین و خرسندی و غم و اندوه را در شک و خشم نهاد.

نهایت یقین

عن أبی عبد الله (علیه السلام) قال لیس شی ء الا وله حد قال قلت جعلت فداک فما حد التوکل قال الیقین قلت فما حد الیقین قال ألا تخاف مع الله شیئا؛(2642)
راوی می گوید: امام صادق (علیه السلام) هنگامی که فرمودند: هر چیزی نهایتی دارد، من عرض کردم - فدایت شوم - حد و نهایت توکل چیست؟ حضرت فرمودند: یقین. عرض کردم: و نهایت یقین چیست؟ فرمودند: این که با وجود خدا از چیزی نهراسی!