گنجینه معارف جلد 1

نویسنده : محمد رحمتی شهرضا

خردمند واقعی

قال النبی (صلی الله علیه و آله و سلم) ان خیارکم أولو النهی قیل یا رسول الله و من أولو النهی قال هم أولو الأخلاق الحسنه و الأحلام الرزینه و صله الأرحام البرره بالأمهات و ال آباء و المتعاهدین للفقراء و الجیران و الیتامی و یطعمون الطعام و یفشون السلام فی العالم و یصلون و الناس نیام غافلون؛(2587) پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) فرمودند: همانا بهترین شما، خردمندانند. گفتند: ای رسول خدا خردمندان چه کسانی هستند؟ فرمودند: آنان صاحبان اخلاق نیک و بردباری متین و صله رحم و نیکوکار به مادران و پدران و رسیدگی کنندگان به فقیران و همسایگان و یتیمانند و کسانی که اطعام کرده، سلام را آشکارا گفته و در هنگامی که مردم غافل در خوابند نماز می گزارند.

از نشانه های شیعیان

قال امیرالمؤمنین (علیه السلام) شیعتنا المتباذلون فی ولایتنا المتحابون فی مودتنا المتزاورون فی احیاء أمرنا الذین ان غضبوا لم یظلموا و ان رضوالم یسرفوا برکه علی من جاوروا سلم لمن خالطوا؛(2588) امام علی (علیه السلام) فرمودند: شیعیان ما در راه ولایتمان اهل بخشش هستند، در راه دوستی ما یکدیگر را دوست می دارند و برای زنده کردن امر ما یکدیگر را دیدار می کنند، کسانی که اگر خشمگین شوند، ستم نمی کنند و اگر خرسند گردند، زیاده روی نمی کنند. بر همسایگانشان مبارکند و با کسانی که در می آمیزند، در سلامت به سر می برند.

همسایه داری از مکارم اخلاق

عن أبی عبدالله (علیه السلام) قال المکارم عشرفان استطعت أن تکون فیک فلتکن فانها تکون فی الرجل و لا تکون فی ولده و تکون فی الولد و لا تکون فی أبیه و تکون فی العبد و لا تکون فی الحرقیل و ما هن قال صدق البأس و صدق اللسان و أداء الأمانه و صله الرحم و اقراء الضیف و اطعام السائل و المکافأه علی الصنائع و التذم للجار و التذمم للصاحب و رأسهن الحیاء؛(2589) امام صادق (علیه السلام) فرمودند: مکارم ده چیز است. اگر خواستی آنها را داشته باشی، به دست می آید. این ها گاهی در شخصی هست و در فرزندش نیست و گاهی در فرزند هست و در پدرش نیست و گاهی در نوکر هست و در مولا نیست. پرسیدند: این ها چه چیزهایی است؟ فرمودند: هراس راستین، راستی گفتار، اداء امانت، صله رحم، پذیرایی از مهمان، غذا دادن به سائل، هواداری از همسایه، هواداری از دوست و فراتر از همه شرم و حیا.