گنجینه معارف جلد 1

نویسنده : محمد رحمتی شهرضا

اثر خوش خلقی

به خلق و لطف توان کرد صید اهل نظر به بند و دام نگیرند مرغ دانا را
حافظ

نکات

هماهنگی و موافقت اخلاقی بین مرد و زن در محیط خانواده از هر لحاظ و به صورت صد در صد برای غیر انبیا و اولیا: غیر ممکن است.
اگر بخواهیم محیط خانه، گرم و باصفا و صمیمی باشد، فقط باید صبر و استقامت و گذشت و چشم پوشی و رأفت را پیشه خود کنیم تا محیط خانه گرم و نورانی باشد. اگر این ها نباشد اصطکاک و برخورد پیش خواهد آمد و همه اختلافات خانوادگی از همین جا ناشی می شود.(2567)
علی بن ابی طالب (علیه السلام) در خانه با همسرش زهرا (علیها السلام) همکاری می کند. کار خانه را زهرا (علیها السلام) به اختیار خودش انتخاب کرده و علی (علیه السلام) به او تحمیل نمی کند. در عین حال علی (علیه السلام) می خواهد فشاری بر همسر عزیزش وارد نیاید. اگر شما مثلا بخواهی به عنوان مهمان نوازی، همسرت را به زحمت بیندازی و او را بیش از حد معمول خسته کنی، این ظلم است. لذا خیلی از بزرگان را سراغ داریم که حاضر نبودند حتی یک بار به صورت امر، چیزی از همسر و فرزند بخواهند. بله! در مسائل تربیتی بحث دیگری است ولی این کاسه آب را به من بده تا بخورم! دیگر مربوط به تربیت اهل خانواده نیست.(2568).
حل مشکلات خانواده و داشتن حلم و حوصله، برای سعادت فرزندان، بهتر از جدایی و طلاق است.
قرآن در مورد همسران تعبیر دارد به اینکه: هن لباس لکم و أنتم لباس لهن؛(2569) آنها (همسرانتان) برای شما (به منزله) لباس و شما برای آنها لباس هستید.
در تشبیه همسر به لباس، نکات و لطایف بسیاری نهفته است:
لباس باید در طرح و رنگ و جنس مناسب انسان باشد، همسر نیز باید کفو انسان و متناسب با فکر و فرهنگ و شخصیت انسان باشد.
لباس مایه زینت و آرامش است، همسر و فرزند نیز مایه زینت و آرامش خانواده اند.
لباس عیوب انسان را می پوشاند، هر یک از زن و مرد نیز باید عیوب و نارسایی های یکدیگر را بپوشانند.
لباس انسان را از سرما و گرما حفظ می کند، وجود همسر نیز کانون خانواده را گرم و زندگی را از سردی می رهاند.
دوری از لباس، مایه رسوایی است، دوری از ازدواج و همسر نیز سبب انحراف و رسوایی انسان می گردد.
در هوای سرد لباس ضخیم و در هوای گرم لباس نازک استفاده می شود، هر یک از دو همسر نیز باید اخلاق و رفتار خود را متناسب با نیاز روحی طرف مقابل تنظیم کند اگر مرد عصبانی است، زن با لطافت با او بر خورد کند و اگر زن خسته است، مرد با او مدارا کند.
انسان باید لباس خود را از آلودگی حفظ کند، هر یک از دو همسر نیز باید دیگری را از آلوده شدن به گناه حفظ نماید.
تکلیف مرد در برابر خانواده، به قدر توان او می باشد.
احترام به شئون اجتماعی همسر، لازم است و حتی در هدیه دادن باید مسائل عرفی و اجتماعی را مراعات نمود.
هدیه به همسر، از نشانه های نیکوکاران است.
رعایت حقوق خانواده و خویشاوندان، لازمه تقواست.
حل مشکلات خانواده و داشتن حلم و حوصله، برای سعادت فرزندان، بهتر از جدایی و طلاق است.
در مسائل خانواده، مرحله اول اصلاح خود زوجین، بدون دخالت دیگران است. اگر نشد، دیگران دخالت کنند.
علاج واقعه قبل از وقوع باید کرد. در مسائل خانوادگی قبل از آنکه کار به طلاق بکشد باید چاره هایی اندیشید.
گذشت از حقی برای رسیدن به مصلحت بالاتر و حفظ خانواده، مانعی ندارد و بهتر از پافشاری برای گرفتن حق است.
حق خانواده بیش از حق شخصی زن یا مرد است. به خاطر حفظ خانواده، باید از حق شخصی گذشت.
رمز تزلزل بسیاری از خانواده ها، تنگ نظری و بخل و حرصی است که انسان را احاطه کرده است.
چه گذشتن از حق خود و چه نیکی به همسر، همه در محضر خداوند است.
همسرداری و تلاش برای خانواده عبادت است.
مرد، متکفل تأمین رفاه خانواده خویش است.
مرد نسبت به سرنوشت فکری و دینی خانواده خود مسئول است و تنها رعایت امور مادی آنان کافی نیست.
فرمان به نماز از میان سایر واجبات، رمز بیمه شدن اعضای خانواده است. موضوع نماز در خانواده دارای اهمیت خاصی است، باید والدین بر آن اصرار کنند.
سعادت کامل، زمانی است که همه اعضای خانواده در انجام کار خیر، با یکدیگر شریک، همفکر و همگام باشند.
از آیات 25 - 23 سوره مبارکه قصص(2570) در می یابیم کار زن در خارج از منزل اشکالی ندارد، به شرط آنکه: الف: زن در محیط کار، تنها نباشد. امرأتین ب: با مردان اختلاطی نداشته باشد. من دونهم... لا نسقی حتی یصدر الرعاء
ج: مردی که توان کار داشته باشد، در خانواده نباشد. أبونا شیخ کبیر

همسایه