گنجینه معارف جلد 1

نویسنده : محمد رحمتی شهرضا

بی نیازی در پرتو عزت

امام صادق (علیه السلام) در روایتی فرمودند: زندگی مردی از اصحاب پیامبر گرامی (صلی الله علیه و آله و سلم) سخت شد. پس زنش به او گفت: کاش به نزد رسول خدا رفته، چیزی از ایشان می خواستی! او به نزد پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) آمد. حضرت وقتی ایشان را دید، فرمود: هر کس از ما چیزی بخواهد می دهیم و هر کس بی نیازی جوید، خدا او را بی نیاز می کند. مرد با خودش گفت: منظورشان من هستم. پس به نزد زنش بازگشته، سخن را باز گفت. زن گفت: رسول خدا نیز انسان است، او را از حال خودت آگاه کن! پس به نزد حضرت آمد. رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) چون او را دید، فرمود: هر کس از ما چیزی بخواهد می دهیم و هر کس بی نیازی جوید، خداوند او را بی نیاز می کند. آن مرد تا سه باز چنین کرد. سپس رفت و کلنگی را عاریه کرده، به کوه رفت و هیزمی گرد آورده، به شهر آورد و به نیم چارک آرد فروخت. آن گاه آن را به خانه برد و خورد. سپس فردا رفت و هیزم بیشتری آورده، فروخت و پیوسته کار کرد و مالی گرد آورد تا کلنگی خرید. سپس مالی گرد آورد و دو بچه شتر و یک نوکر خرید. سپس ثروتمند و کامیاب شد. آن گاه به نزد پیامبر گرامی آمد، قصه را گفت که چگونه آمد تا چیزی از ایشان بخواهد و از ایشان چه شنید.
پیامبر گرامی فرمود: من که به تو گفتم هر کس از ما چیزی بخواهد، می دهیم و هر کس بی نیازی جوید، خداوند او را بی نیاز می گرداند(2250).

اندک به کفایت و زیاد مشغول کننده!

ابراهیم بن محمد نوفلی حدیثی که سندش را به حضرت سجاد (علیه السلام) رسانده، روایت کرده که ایشان فرمودند: رسول خدا بر شتر چرانی گذشت و کسی را فرستاد تا از او آشامیدنی بخواهد. او گفت: آنچه در سینه های شتران است برای صبحانه قبیله است و آنچه در ظرف هایمان است برای شامشان! پس رسول خدا فرمود: خدایا مال و فرزندش را فراوان کن! سپس به گوسفند چرانی گذشت و کسی را فرستاد تا از او شیر بخواهد. او آنچه در سینه گوسفندان بود، دوشید و آنچه در ظرفهایش داشت در ظرف رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) ریخته و گوسفندی نیز فرستاد و عرض کرد: این چیزی بود که داشتیم، اگر دوست داشتید بیشتر هم می دهیم. اینجا رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) فرمودند: خدایا کفاف را روزی اش کن! پس یکی از اصحاب پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) عرض کرد: ای رسول خدا! برای کسی که به شما چیزی نداد، دعایی کردی که ما همه دوست داشتیم، ولی برای کسی که نیازت را برآورد، دعایی کردی که همه ما آن را ناپسند می دانیم؟!
رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) فرمودند: همانا اندک به کفایت، بهتر از بسیار مشغول کننده است. خدایا به محمد و خاندان محمد (علیهم السلام) کفاف را روزی کن.(2251)

وجوب کمک اغنیا به فقرا

در یکی از سالها، نان نانوایی های بروجرد مقداری گران شد و کمبود پیدا کرد. آیت الله بروجردی (رحمه الله)، عده ای از متمکنین را جمع کرد و فرمود: وظیفه شما کمک به فقراست! اقداماتی انجام شد ولی چون کافی نبود، خود آن بزرگوار با این که چندان امکاناتی نداشت، باغ موروثی خود را حدود چهار هزار تومان فروخت و نان و گندم برای فقرا خرید. بعد که فامیل مطلع شدند، ایشان را ملامت کردند که این باغ بیش از این ارزش داشته است؛ چرا به این قیمت فروختید؟(2252)