گنجینه معارف جلد 1

نویسنده : محمد رحمتی شهرضا

حاصل غیبت

ز غیبت چه می خواهد آن ساده مرد که دیوان سیه کرد و چیزی نخورد
سعدی

نکات

مرحوم حاج آقا حسین قمی خیلی مقید بود که در مجلسش غیبت نشود. حتی بعضی از معاصرین به او اعتراض می کردند که تو نمی گزاری ما حرف بزنیم، فوراً می گویی غیبت نکن!
مرحوم آقا سید عبدالهادی شیرازی نیز تقیدی را که حاج آقا حسین (رحمه الله) در ترک و جلوگیری از غیبت داشت، دارا بود.
ما در ابتدا می گفتیم گویا محال است که کسی چنین تقیدی را داشته باشد. ولی وقتی با او اختلاط و معاشرت کردیم، دیدم نه بابا ممکن است و هیچ هم محال نیست.(2227)
عصمت در انبیاء دنبال باور قوی آنهاست اگر باورمان بشود، ممکن نیست تخلف کنیم آن کس که باورش آمده که وقتی یک کلمه غیبت کند، سگهای آتش او را می بلعند - آن هم بلعیدنی که تمام نمی شود - غیبت نمی کند. این که ما خدای ناخواسته یک وقت غیبت می کنیم برای آن است که آنجا را باورمان نیامده است.(2228)
غیبت مظلوم از ظالم جایز است.
بعد از گناه شرک، که گناهی بزرگ و خاص است، گناهان دو قسم اند. یک سری مربوط به خداوند است مثل ترک نماز و روزه و... که با مشیت باریتعالی قابل عفو و اغماض است. اما قسم دیگر گناهان دارای دو جنبه است. گناهکار از طرفی حق خدا را رعایت ننموده است، از مرزی که در شرع مقرر بوده است، فراتر رفته و از طرفی دیگر به حق مردم تعدی نموده است و آنان را مورد تجاوز قرار داده است مثل تهمت و غیبت و... تصفیه این گونه گناهان بسیار مشکل و گاهی نیز حتی بعید است(2229).
از مواردی که غیبت جایز است، در مورد کسی است که ادعای مقام یا تخصص یا مسئولیتی را می کند که صلاحیت آن را ندارد. یحبون أن یحمدوا بما لم یفعلوا برای اینکه این تمایل نابجا - ستایش بدون عمل - کور شود، در اسلام هرگونه تملق و چاپلوسی منع شده است.
سوء استفاده از قانون ممنوع است. ستمگران بدانند که حرمت غیبت، راه ستمگری را برایشان نمی گشاید.
تنها مظلوم، اجازه ی غیبت از ظالم را دارد، آن هم در مورد ظلم او، نه عیوب دیگرش.
در روایات می خوانیم: کسی که باکی ندارد که چه می گوید و یا درباره او چه گفته می شود و دست به هر کاری می زند و علنا گناه یا غیبت می کند، شریک شیطان است.
در دعای مکارم الاخلاق، امام زین العابدین (علیه السلام) از خداوند می خواهد که به او توفیق دهد که در برابر غیبت مردم از او، نیکی مردم را بگوید و از بدی آنان بگذرد و هر کس با او قطع رابطه کرد با او معاشرت کند. بارها در سیره ی پیامبر اکرم و اهل بیت معصوم آن حضرت نمونه هایی از این برخوردها را می خوانیم که سرسخت ترین مخالفان را به طرفدار آنان تبدیل کرده است.
امام خمینی (رحمه الله) در تحریر الوسیله در شرایط امام جماعت می فرماید: امام جماعت باید از گناهان کبیره پرهیز کند و آن: هر گناهی است که در قرآن وعده عذاب بر آن داده شده، یا شدیدا با آن برخورد شده، یا دلیلی داشته باشیم که هم وزن یا بدتر از گناهان کبیره شناخته شده، یا عقل آن را کبیره بداند، یا در افکار عمومی مؤمنان کبیره شمرده شود، یا دلیل خاصی بر کبیره بودن آن داشته باشیم. سپس نمونه هایی از می شمرد از جمله: یأس از رحمت خدا، نسبت دروغ به خدا و رسول، قتل، نسبت ناروا به زن شوهردار، فرار از جنگ، عاق والدین، قطع رحم، سحر، زنا، لواط، خوردن مال یتیم، کتمان حق، گواهی باطل، پیمان شکنی، شراب خوری، تجاوز در وصیت، ربا خواری، قمار، کم فروشی، خوردن گوش مردار و خوک، کمک به ظالم و تکیه بر او، اسراف و تبذیر، حبس حقوق مردم، دروغ، تکبر، خیانت غیبت، سخن چینی، سبک شمردن حج، ترک نماز، منع زکات، اصرار بر گناهان صغیره، سرگرمی به لهو و لعب.

فقر و ثروت