گنجینه معارف جلد 1

نویسنده : محمد رحمتی شهرضا

شرط نبوت

چون عمر یکی از پیامبران به نام الیسع به پایان رسید، در صدد بر آمد کسی را به جانشینی خود منصوب نماید. از این جهت مردم را جمع کرده و گفت: هر یک از شما که تعهد کند سه کار را انجام دهد، من او را جانشین خود می گردانم. یکی اینکه روزها را روزه باشد دوم آنکه شب ها را بیدار باشد و سوم اینکه خشم نکند. جوانی که معروف نبود و در نظر مردم منزلتی نداشت برخاست و گفت: من این تعهد را می پذیرم. روز دیگر باز همان کلام را تکرار کرد که باز هم فقط همین جوان قبول کرد. الیسع او را به جانشینی خود منصوب داشت تا اینکه از دنیا رفت. خداوند آن جوان را که همان ذوالکفل بود به نبوت(2193) منصوب فرمود: شیطان درصدد بر آمد تا او را غضبناک سازد و بر خلاف تعهد وادارش کند.
شیطان به یکی از شیاطین به نام ابیض گفت برو او را به خشم بیاور! ذوالکفل شبها نمی خوابید و وسط روز اندکی می خوابید. ابیض صبر کرد تا او به خواب رفت. به نزدش آمد و فریاد زد به من ستم شده، حق مرا از ظالم بگیر! حضرت فرمود: برو او را نزدم بیاور! آن شخص گفت: از اینجا نمی روم! ذوالکفل انگشتر خود را به او داد تا نزد ظالم ببرد و او را بیاورد. ابیض انگشتر را گرفت و رفت و فردا آمد و دوباره فریاد زد: مظلومم! و ظالم به انگشتر تو توجهی نکرد و همراه من نیامد! دوباره ذوالکفل به او گفت: بگذار بخوابم که دیروز و دیشب نخوابیده ام! ابیض گفت: نمی گذارم بخوابی به من ستم شده است! ذوالکفل نامه ای نوشت و به ابیض داد تا به ستمگر بدهد و او بیاید. روز سوم تا ذوالکفل به خواب رفت باز ابیض آمد و او را بیدار کرد. ذوالکفل دست ابیض را گرفت و در گرمای بسیار شدید که اگر گوشت را در برابر آفتاب می گذاشتند پخته می شد، به راه افتادند. اما او هیچ غضب نکرد.
ابیض که دید نتوانست او را به خشم بیاورد، از دست ذوالکفل فرار کرد و رفت(2194).

کفاره غضب

در احوالات بزرگ مرجع عارف حضرت آیة الله بروجردی (رحمه الله) آمده است که ایشان با خود عهد کرده بود که اگر با کسی تندی کرد یا با زبان، کسی را از خود رنجانید، یک سال بدون فاصله روزه بگیرد. روزی در کلاس درس یکی از شاگردان ایشان سؤالی مطرح می کند و ایشان جواب می دهد؛ اما او پس از جواب آیة الله بروجردی (رحمه الله) از به طرح اشکال می پردازد و سؤال بی موردی را مطرح می کند. مرحوم بروجردی (رحمه الله) باز به طرح اشکال می پردازد و سؤال بی موردی را مطرح می کند. مرحوم بروجردی (رحمه الله) ناراحت می شود و با لحن آغشته به تندی می گوید: وقت کلاس و سایر طلاب را نگیرید. فردای آن روز مرحوم بروجردی (رحمه الله) مقابل تمامی شاگردان از او معذرت خواهی می کند و مدت یک سال بدون فاصله روزه می گیرند و این گونه به شرط و شروط با خود عمل می کنند(2195).

امام سجاد و فرو بردن خشم

آورده اند که: روزی یکی از خدمتکاران امام سجاد (علیه السلام) در هنگام شست و شوی سر و صورت آن حضرت، ظرف آب از دستش افتاد و سر مبارک امام (علیه السلام) را زخمی کرد. امام (علیه السلام) به او نگاهی کرد. او دریافت که حضرت ناراحت شده است بلافاصله گفت: والکاظمین الغیظ؛(2196) پرهیزکاران کسانی هستند که خشم خود را فرو می برند.
امام (علیه السلام) فرمود: خداوند تو را عفو کرد. او گفت: والله یحب المحسنین؛ و خداوند نیکوکاران را دوست می دارد.
امام (علیه السلام) فرمود: تو در راه خدا آزاد هستی(2197).