گنجینه معارف جلد 1

نویسنده : محمد رحمتی شهرضا

خردمند واقعی

قال علی (علیه السلام) العاقل من یملک نفسه اذا غضب و اذا رغب و اذا رهب؛(2192) 18 - خردمند کسی است که نفس خود را در هنگامی که خشم کند، و رغبت نماید، و بترسد، مالک شود.

داستانها

شرط نبوت

چون عمر یکی از پیامبران به نام الیسع به پایان رسید، در صدد بر آمد کسی را به جانشینی خود منصوب نماید. از این جهت مردم را جمع کرده و گفت: هر یک از شما که تعهد کند سه کار را انجام دهد، من او را جانشین خود می گردانم. یکی اینکه روزها را روزه باشد دوم آنکه شب ها را بیدار باشد و سوم اینکه خشم نکند. جوانی که معروف نبود و در نظر مردم منزلتی نداشت برخاست و گفت: من این تعهد را می پذیرم. روز دیگر باز همان کلام را تکرار کرد که باز هم فقط همین جوان قبول کرد. الیسع او را به جانشینی خود منصوب داشت تا اینکه از دنیا رفت. خداوند آن جوان را که همان ذوالکفل بود به نبوت(2193) منصوب فرمود: شیطان درصدد بر آمد تا او را غضبناک سازد و بر خلاف تعهد وادارش کند.
شیطان به یکی از شیاطین به نام ابیض گفت برو او را به خشم بیاور! ذوالکفل شبها نمی خوابید و وسط روز اندکی می خوابید. ابیض صبر کرد تا او به خواب رفت. به نزدش آمد و فریاد زد به من ستم شده، حق مرا از ظالم بگیر! حضرت فرمود: برو او را نزدم بیاور! آن شخص گفت: از اینجا نمی روم! ذوالکفل انگشتر خود را به او داد تا نزد ظالم ببرد و او را بیاورد. ابیض انگشتر را گرفت و رفت و فردا آمد و دوباره فریاد زد: مظلومم! و ظالم به انگشتر تو توجهی نکرد و همراه من نیامد! دوباره ذوالکفل به او گفت: بگذار بخوابم که دیروز و دیشب نخوابیده ام! ابیض گفت: نمی گذارم بخوابی به من ستم شده است! ذوالکفل نامه ای نوشت و به ابیض داد تا به ستمگر بدهد و او بیاید. روز سوم تا ذوالکفل به خواب رفت باز ابیض آمد و او را بیدار کرد. ذوالکفل دست ابیض را گرفت و در گرمای بسیار شدید که اگر گوشت را در برابر آفتاب می گذاشتند پخته می شد، به راه افتادند. اما او هیچ غضب نکرد.
ابیض که دید نتوانست او را به خشم بیاورد، از دست ذوالکفل فرار کرد و رفت(2194).