گنجینه معارف جلد 1

نویسنده : محمد رحمتی شهرضا

علامه کیست؟

عن أبی الحسن موسی (علیه السلام) قال دخل رسول الله (صلی الله علیه و آله و سلم) المسجد فاذا جماعة قد أطافوا بر جل فقال ما هذا فقیل علامة فقال و ما العلامة فقالوا له أعلم الناس بأنساب العرب و وقائعها و أیام الجاهلیة و الأشعار العربیة قال فقال النبی (صلی الله علیه و آله و سلم) ذاک علم لا یضر من جهله و لا ینفع من علمه ثم قال النبی انما العلم ثلاثة آیة محکمة أو فریضة عادلة أو سنة قائمة و ما خلاهن فهو فضل؛(2165)
امام موسی کاظم (علیه السلام) فرمود: رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) به مسجد وارد شد و ناگاه گروهی را دید که گرد مردی را گرفته اند. فرمود چه خبر است؟ گفتند این شخص علامه است. حضرت فرمودند: علامه یعنی چه؟ گفتند درباره دودمان عرب و رویدادهای ایشان و روزگار جاهلیت و اشعار عرب و عربی فصیح داناترین مردم است. پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) فرمودند: اینها دانشی است که آنکه نمی داند ضرر نکند و آنکه می داند بهره ای نبرد؛ سپس پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) فرمودند: همانا دانش واقعی سه چیز است: آیه محکم (اصول عقاید)، فریضه عادله (اخلاق) و سنت استوار (احکام) و غیر اینها فضیلت است. (یا زیادی است).

عالم برتر از عابد

عن أبی جعفر (علیه السلام) قال عالم ینتفع بعلمه أفضل من سبعین ألف عابد؛(2166) امام باقر (علیه السلام) فرمودند: دانشمندی که از دانش او بهره ببرند، از هفتاد هزار عابد برتر است.

دانش جویی لازم تر از مال جویی

عن أمیرالمؤمنین یقول أیها الناس اعلموا أن کمال الدین طلب العلم و العمل به ألا و ان طلب العلم أوجب علیکم من طلب المال ان المال مقسوم مضمون لکم قد قسمه عادل بینکم و ضمنه و سیفی لکم و العلم مخزون عند أهله و قد أمرتم بطلبه من أهله فاطلبوه؛(2167) امام علی (علیه السلام) فرمودند: ای مردم بدانید که همانا کمال دین، دانشجویی و عمل به آن است. آگاه باشید که دانش جویی از مال جویی بر شما لازم تر است؛ زیرا دارایی برای شما تقسیم شده و تضمین گشته است که موجود عادلی آن را میان شما تقسیم نموده و (پرداختش را) بر عهده گرفته است و به شما می رساند. ولی دانش نزد اهلش گرد آمده است و شما دستور دارید آن را از اهلش بجویید؛ پس در پی اش باشید.