گنجینه معارف جلد 1

نویسنده : محمد رحمتی شهرضا

قیاس شیطان

قال ابن شبرمة دخلت أنا و أبو حنیفة علی جعفر بن محمد (علیه السلام)... فقال اتق الله و لا تقس الدین برأیک فان أول من قاس ابلیس اذ أمره الله بالسجود فقال أنا خیر منه خلقتنی من نار و خلقته من طین؛(1891) راوی می گوید: به اتفاق ابوحنیفه بر امام صادق (علیه السلام) فرمود: از خدا بترس و در احکام الهی قیاس مکن زیرا اول کسی که قیاس کرد ابلیس بود او وقتی که از سوی خدا مأمور شد که بر آدم سجده کند، گفت: من از او برترم زیرا من از آتش و او از خاک است.

گفتگوی خدا و شیطان

قال ابلیس یا رب فکیف و أنت العدل الذی لا تجور فثواب عملی بطل قال لا و لکن سلنی من أمر الدنیا ما شئت ثوابا لعملک أعطک فأول ما سأل البقاء الی یوم الدین فقال الله قد أعطیتک قال سلطنی علی ولد آدم قال سلطتک قال أجرنی فیهم مجری الدم فی العروق قال قد أجریتک قال لا یولد لهم واحد الا ولد لی اثنان و أراهم و لا یرونی و أتصور لهم فی کل صورة شئت فقال قد أعطیتک قال یا رب زدنی قال قد جعلت لک و لذریتک صدورهم أوطانا قال رب حسبی قال ابلیس عند ذلک فبعزتک لأغوینهم أجمعین الا عبادک منهم المخلصین؛(1892)
امام صادق (علیه السلام) فرمود: شیطان در پیشگاه خداوند اظهار داشت خدایا تو عادلی و پاداش عمل مرا نادیده نمی گیری. ندا رسید از من بخواه آنچه را که به عنوان پاداش عمل از من انتظار داری. شیطان به عنوان اولین خواسته خود اظهار داشت مرا تا روز قیامت در دنیا ماندگار ساز! ندا رسید که قبول نمودم. شیطان خواسته دوم خود را به زبان آورد که: مرا بر فرزندان آدم مسلط گردان. ندا رسید که چنین نمودم. بار دیگر شیطان اظهار داشت که خدایا مرا همچون خون در آدمیان قدرت نفوذ و راهیابی ده! ندا رسید این خواسته هم بر آوردیده گردید. شیطان گفت: هیچ نوزادی از بنی آدم متولد نشود مگر آنکه در ازای هر یک نفر، دو نفر بر تعداد فرزندان من افزوده شود. ندا رسید قبول نمودم و نیز در خواست نمود وجود مرا نامرئی گردان تا آنها مرا رویت نکنند و من به هر صورت و شکلی که خواستم ظاهر شوم، ندا رسید قبول است. شیطان گفت: خدایا یکی هم تو بر من اضافه کن. ندا رسید دل انسانها را می توانی برای خویش جایگاه قرار دهی. وقتی که افزوده خداوند اعلام گردید، شیطان گفت مرا بس است، قسم به عزت تو که همه بندگانت را گمراه می سازم مگر آنها که دل به یاد تو دارند و در شمار مخلصان و صالحان هستند.

به خاک مالی بینی شیطان

امام مهدی (علیه السلام) ما ارغم انف الشیطان بشی ء افضل من الصلوة، فصلها و ارغم انف الشیطان؛(1893) هیچ چیزی به مانند نماز بینی شیطان را به خاک نمی ساید، پس نماز بگزار و بینی ابلیس را به خاک بمالان.