گنجینه معارف جلد 1

نویسنده : محمد رحمتی شهرضا

چهار علم از چهارصد پیامبر!

آورده اند که لقمان حکیم پسر خود را گفت ای عزیز چهارصد پیغمبر را دیده و خدمت ایشان کرده ام و هفتصد سال حکمت آموختم و چهار صد سال علم آموختم و چهار چیز از علم اختیار کردم: اول آنکه زبان را از غیبت و لغو و فحش و بیهوده و هرزه گویی محافظت باید کرد که زبان و بال آدمی است، قوله تعالی: هذا یوم لا ینطقون و لا یؤذن لهم فیعتذرون؛(1775) امروز روزی است که سخن نمی گویند (و قادر بر دفاع از خویشتن نیستند،) و به آنها اجازه داده نمی شود که عذر خواهی کنند!.
دوم آنکه چشم خود را از زنان مسلمان و نامحرم نگاه باید داشت، قوله تعالی: قال للمؤمنین یغضوا من أبصارهم و یحفظوا فروجهم ذلک أزکی لهم ان الله خبیر بما یصنعون؛(1776) به مؤمنان بگو چشمهای خود را (از نگاه به نامحرمان) فرو گیرند، و عفاف خود را حفظ کنند. این برای آنان پاکیزه تر است خداوند از آنچه انجام می دهید آگاه است!
سوم آنکه شکم خود را از خوردن لقمه حرام نگاه باید داشت و عذاب مال حرامی که خورده ای می باید کشید و لذت آن را می باید چشید. قوله تعالی: کل نفس ذائقة الموت ثم الینا ترجعون؛(1777) هر انسانی مرگ را می چشد، سپس شما را بسوی ما باز می گردانند.
چهارم آنکه دل خود را از گمان بد به مردم باید نگاه داشت. قوله تعالی: و ظننتم ظن السوء و کنتم قوماً بوراً؛(1778) و گمان بد کردید و سرانجام (در دام شیطان افتادید و) هلاک شدید!.
و بدترین گناهان از این چهار عضو خیزد، چون یکی از برادران مؤمن شما را در او خصلتی باشد که از او منکر شوید آن را به خوبی و اصلاح تأویل کنید و سخن غیبت کننده را گوش مکنید تا مثل او نشوید و حضرت رسول (صلی الله علیه و آله و سلم) فرمود که غمازان و بدگمانان و بدگویان جای ایشان در دوزخ است پس با این جماعت دوستی مکنید و از حضرت رسول (صلی الله علیه و آله و سلم) پرسیدند که یا رسول الله ما را از چه چیز باید ترسید؟ آن حضرت زبان خود را در دست گرفته و فرمود این است که به آدمیزاد ضرر می رساند پس محافظت او لازم است(1779).

راهنمایی برای سرکوبی شیطان

مردی بادیه نشین به حضور پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) شرفیاب شد و عرض کرد: مرا به اموری که موجب بهره مندی از بهشت می شود راهنمایی فرما! پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) پنج دستور اخلاقی زیر را به او آموخت، فرمود: 1 - گرسنه را سیر کن 2 - تشنه را سیراب کن 3 - امر به معروف کن 4 - نهی از منکر نما 5 - اگر توانایی بر این کارها نداری، زبانت را کنترل کن که جز به خیر و نیکی، حرکت نکند. در این صورت، شیطان را سرکوب کرده ای و بر او پیروز خواهی شد.(1780)

مواظبت از زبان

کتاب قابوس نامه کتاب خوبی است نویسنده اش یکی از شاهزاده های ایرانی است. می گوید: از مکه به ترکیه آمدم، مدتی پیش سلطان ترکیه بودم و با هم جلساتی داشتیم. روزی در جلسه یک جمله ای نقل کردم، دیدم یک حال اشمئزاز و نفرتی برایش پیدا شد. در ضمن بحث ها برایش گفتم که در ایران ما، در گرگان دهی است که آب نیست و زن ها باید بروند از دامنه کوه آب تهیه کنند و کرمهایی به نام کرم سبز در آن جا فراوانند که اگر پا روی آن بگذارند و کشته شود، آب روی سرش تلخ می شود که البته باور کردنش مشکل است. می گوید: این جمله را گفتم، دیدم یک حال اشمئزاز و نفرتی از من پیدا شد. سلطان ساکت ماند ولی تصمیم گرفتم تا این حرف را اثبات کنم. لذا به ایران نوشتم که طوماری درست کنید، قاضی ها، عادل ها، علما شهادت بدهند که این طور چیزی هست. مدتی ماندم تا طومار آمد و آن را پیش این آقا بردم، نگاهی به طومار کرد و جمله ای گفت که خیلی عالی است. تقاضا دارم که این جمله همیشه در فکرتان باشد. گفت: من می دانستم تو دروغگو نیستی، اما اشکال من این است که حرفی که چهل تا شاهد می خواهد تا اثبات شود، چرا انسان بگوید؟(1781)