گنجینه معارف جلد 1

نویسنده : محمد رحمتی شهرضا

چگونه سلمان (علیه السلام) تمام سال را روزه بود!

عصر پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) بود، جمعی از اصحاب، در محضرش بودند، پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) به آنها رو کرد و سه سؤال را به ترتیب زیر مطرح کرد:
1 در میان شما چه کسی در تمام عمر روزه است؟ سلمان گفت: من! 2 در میان شما چه کسی همیشه شب تا صبح عبادت می کند؟ سلمان گفت: من! 3 در میان شما چه کسی دائم قرآن می خواند؟ سلمان گفت: من! یکی از حاضران، ناراحت و خشمگین شد و گفت: یا رسول الله! سلمان یک نفر ایرانی است و می خواهد بر ما قریش افتخار کند، شما سؤال اول را فرمودید، سلمان گفت: من، در صورتیکه من دیده ام که در بسیاری از روزها، غذا می خورد. شما سؤال دوم را کردید، باز سلمان گفت: من، در صورتی که او بسیاری از شب ها در خواب است، شما سؤال سوم را کردید، باز سلمان گفت: من، در صورتیکه او در بیشتر ساعات روز، ساکت و خاموش است و قرآن نمی خواند.
پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) به آن شخص معترض فرمود: خاموش باش! در برابر سلمان که همچون لقمان حکیم است، چگونه می اندیشی؟ از خود او بپرس تا جواب تو را بدهد. او به سلمان گفت: من دیده ام که تو غالب روزها غذا می خوری و بیشتر از شب ها را می خوابی و بیشتر ساعات روز خاموش هستی، پس چگونه می گویی که من همه روزهای سال را روزه می گیرم و همه ساعت شب را عبادت می کنم و همه قرآن را در یک روز می خوانم؟ سلمان در پاسخ گفت: آن گونه که تو گمان کردی نیست، من در هر ماه سه روز، روزه می گیرم و قرآن می فرماید: من جاء بالحسنة فله عشر أمثالها؛(1747) کسی که کار نیکی انجام داد، ده برابر آن را به او پاداش می دهیم.
بنابراین سه روز، روزه گرفتن من در هر ماه، همانند روزه گرفتن همه ماه است. و من از حبیبم رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) شنیدم که فرمود: کسی که شب با وضو بخوابد، مانند آن کسی است که تا صبح عبادت کرده است و من همیشه هنگام خواب وضو می گیرم و نیز آن حضرت به علی (علیه السلام) فرمود: ای ابوالحسن! مثال تو در میان امت من، مانند مثال سوره توحید است که اگر کسی یک بار آن را بخواند، مانند آن است که یک سوم قرآن را خوانده است و اگر سه بار بخواند مانند آن است که همه آن را خوانده است. آن گاه به علی (علیه السلام) فرمود: از این نظر مثال تو همانند سوره توحید است که: اگر کسی تو را در زبان دوست بدارد، دارای یک سوم ایمان است و اگر علاوه بر زبان، در قلب نیز دوست بدارد، دارای دو سوم ایمان است و اگر در عمل نیز تو را دوست بدارد، ایمان کامل دارد. سوگند به خدایی که مرا به حق مبعوث کرد، ای علی! اگر اهل زمین مانند اهل آسمان تو را دوست داشتند، خداوند احدی را با آتش نمی سوزانید. آنگاه سلمان گفت: من هر روز سه بار سوره توحد را می خوانم، پس مانند آن است که همه قرآن را می خوانم. بیانات سلمان، آنچنان آن مرد معترض را متعجب کرد که گویی سنگی بلعیده است. پس برخاست و رفت(1748).

آن ابر سیه که فیض می بارد از او

معاذ بن جبل گوید: در جنگ تبوک، بر اثر گرمای شدید، مردم هر یک به گوشه ای می رفتند. من که در کنار پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) بودم به حضرتش نزدیکتر شدم و عرضه داشتم: ای رسول خدا! مرا به کاری راهنمایی فرما که به بهشتم رساند و از دوزخم وارهاند. حضرت فرمود: از چیزی بزرگ پرسیدی ولی در عین حال اگر خدا بخواهد هر دشواری را آسان خواهد کرد. ای معاذ! خدای را بپرست و هیچ چیز را شریک او قرار مده، نماز را به پای دار و زکات واجب را بپرداز و ماه رمضان، روزه بدار. اینک اگر بخواهی از ابواب خیر به تو خبر خواهم داد. عرضه داشتم: آری! ای پیامبر خدا! آنگاه فرمود: روزه سپر باز دارنده از آتش دوزخ است و صدقه، معاصی را فرو می پوشد و شب زنده داری مرد، در عبادت پروردگار، موجب رضایت حضرت حق است. سپس حضرت این آیه شریفه را تلاوت فرمودند: تتجافی جنوبهم عن المضاجع یدعون ربهم خوفا و طمعاً و مما رزقناهم ینفقون؛(1749) یعنی: (مؤمنان) پهلوهایشان از بسترها در دل شب دور می شود (و به پا می خیزند و رو به درگاه خدا می آورند) و پروردگار خود را با بیم و امید می خوانند و از آنچه به آنان روزی داده ایم انفاق می کنند(1750).

روزه داری تمامی اعضا و جوارح!

بنابر روایت ابوبصیر، حضرت امام جعفر صادق (علیه السلام) می فرماید: روزه داشتن تنها خودداری کردن از خوردنی ها و آشامیدنی ها نیست، زیرا حضرت مریم (علیه السلام) بنابر نقل قرآن کریم فرمود: انی نذرت للرحمن صوماً؛(1751) من برای خداوند رحمان روزه ای نذر کرده ام (روزه سکوت). و منظور او از صوم (روزه)، صمت (سکوت) بود. پس شما به هنگام روزه داری زبان خویش را حفظ نمایید و نیز چشمانتان را و نسبت به یکدیگر حسد نورزید و با هم به نزاع برنخیزید. زیرا حسد ایمان آدمی را می بلعد همان گونه که آتش هیزم را بلعیده و از بین می برد.(1752)