گنجینه معارف جلد 1

نویسنده : محمد رحمتی شهرضا

منصور و زاهد ریایی

شخصی برای طلب حکومت ناحیه ای از نواحی عراق پیش منصور خلیفه عباسی آمد، در حالتی که آثار زهد و تقوا از او نمایان و بر پیشانیش آثار سجود به مثل زانوی شتر نمودار بود! بعد از اظهار مطلب، خلیفه از او سؤال کرد که این چیست بر پیشانیت؟ گفت: اثر سجود است. منصور گفت که این حایل است بین تو و این عمل که خواهان آن هستی. آن شخص گفت: چگونه حایل خواهد بود؟ منصور گفت: به جهت آن که اگر از کثرت عبادت و خداپرستی شده است، پس روانیست که تو را از خداوند مشغول داریم و اگر برای ما کرده ای، سزاوار نیست که فریب و خدعه تو بر ما اثر کند. آن شخص منفعل شده، نومیدانه از مجلس بیرون رفت!(1680)

عبادت سری و آشکارا

امام باقر (علیه السلام) می فرماید که ابقاء بر عمل نیک مشکل تر از خود عمل است. راوی گوید پرسیدم: مراد از ابقاء بر عمل چیست و چگونه است؟! امام (علیه السلام) می فرماید یک انسان مسلمان که محرمانه به دیدار یک مسلمان می رود و برای خدا و به قصد خالص پروردگار به او انفاق می کند و مساعدت می نماید، این عمل او چون مخفیانه بوده است، به عنوان یک عبادت سری در نامه عملش نوشته می شود و عبادت سری اجر بسیار بسیار بزرگی دارد. چندی نمی گذرد که این مرد انفاق کننده از خدمت و انفاق خود نام می برد و به دیگری می گوید که من از آن شخص دیدار کردم و به او رسیدگی نمودم. در نتیجه این اظهار، جنبه سری بودن عمل از میان می رود و به جای آن علانیه(1681) نوشته می شود. بعداً چندی نمی گذرد که باز با دیگری صحبت می کند که من نیمه شب برای رسیدگی به او به در منزل او رفتم و سری هم رفتم. پرده او را می درد، آبروی او را می برد، فلذا به جای عمل خالصانه سری، عمل ریای علنی برای او نوشته می شود و عمل ریا کیفر و مجازات دارد.(1682)

مسلک روزنامه

مرحوم اعلم الدوله ثقفی در مقالات خود نقل کرده است که وقتی ناپلئون از جزیره آلپ مراجعت می کرد، روزنامه های پاریس از روز حرکت تا روز ورود او به پایتخت عبارات ذیل را در شماره های متوالی نوشتند:
از قراری که خبر رسیده باز این غول بی شاخ و دم از مغاره خود بیرون آمده و به خیال آشامیدن خون ملت از جای خویش حرکت کرده است... .
بر حسب اخباری که به اداره ما رسیده ببر خون آشام در سواحل مملکت از کشتی پیاده شده است... .
بنابر خبری که داریم، بیوه کننده زنان و به کشتن دهنده جوانان به شهر رسیده است... .
خبرنگار ما می نویسد که آن ستمکار ظالم به شهر لیون وارد گشت....
اخبار رسیده حاکی است که ناپلئون به پایتخت نزدیک می شود.
آخرین خبر آن است که امپراطور به شهر رسیده است!
موکب ظفر انتساب اعلی حضرت همایونی امپراطور کل ممالک دیروز به پاریس وارد شدند و در قصر سلطنتی نزول اجلال فرمودند!(1683)