گنجینه معارف جلد 1

نویسنده : محمد رحمتی شهرضا

شیوه دعا نمودن

شخصی از امام صادق (علیه السلام) سؤال کرد که با توجه به آیه شریفه ادعونی أستجب لکم؛(1433) مرا بخوانید تا اجابت کنم شما را!، ما خدا را می خوانیم ولی او دعای ما را به استجابت نمی رساند؟ امام (علیه السلام) فرمودند: آیا به گمان تو خدا خلف وعده می کند؟ عرض کردم: نه! فرمود: پس چرا دعای شما مستجاب نمی شود؟ گفتم: نمی دانم. حضرت فرمود: ولی من راز آن را به تو می گویم: هر کس خدا را در آنچه فرمان داده، اطاعت کند، سپس خدا را از جهت دعا بخواند که دارای شیوه مخصوصی است، دعایش مستجاب می شود گفتم: منظورتان از شیوه دعا چیست؟ امام (علیه السلام) فرمود: نخست خدا را حمد و ستایش می کنی، سپس نعمت هایی که به تو داده است را بر زبان می آوری و آنگاه شکرگزاری می نمایی و بعد بر محمد (صلی الله علیه و آله و سلم) صلوات می فرستی و سپس گناهان خود را به یاد می آوری و به انجام آن ها اقرار می کنی و از آنها به خدا پناه می بری. این است جهت دعا!(1434).

دعای غلط

پیامبر مهربان (صلی الله علیه و آله و سلم) که همواره جویای حال یاران خود می شد، دریافت که یکی از یارانش بیمار و بستری شده است. به عیادت او رفت و بر بالینش نشست. پس از احوالپرسی، بیمار گفت: یا رسول الله! نماز مغرب را با شما به جماعت خواندم شما سوره قارعه را در نماز خواندید، من آنچنان تحت تأثیر قرار گرفتم که به خدا عرض کردم اگر در نزد تو گنهکارم، طاقت عذاب آخرت را ندارم، در همین دنیا مرا عذاب کن! اکنون ای رسول خدا! می بینی که بیمار شده ام. پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) فرمود: دعای درستی نکرده ای! می بایست در دعا به پیروی از قرآن بگویی: ربنا آتنا فی الدنیا حسنة و فی الآخرة حسنة و قنا عذاب النار؛ پروردگارا به ما در دنیا نیکی عطا کن و در آخرت نیز نیکی مرحمت فرما و ما را از عذاب آتش نگاه دار!(1435) آنگاه پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) برای او دعا کرد و او از بیماری نجات یافت.(1436)

سه به ازای سه

معاویة بن وهب گوید: روزی امام جعفر صادق (علیه السلام) به من فرمود: ای معاویه! هر کس موفق شود سه چیز را به جای آورد، از سه چیز دیگر محروم نخواهد ماند.
هر کس توفیق دعا کردن یابد، از اجابت دعا محروم نمی ماند. زیرا خدای عزوجل می فرماید: ادعونی أستجب لکم؛ مرا بخوانید تا (دعای) شما را پذیرفته و اجابت نمایم(1437).
هر کس توفیق شکرگذاری یابد از فزونی نعمت محروم نمی شود؛ زیرا خدای عزوجل می فرماید: لئن شکرتم لأزیدنکم؛ اگر شکرگزاری کنید، نعمت خود را بر شما خواهم افزود(1438).
هر کس موفق به توکل بر خداوند گردد، از کفایت امرش توسط خداوند، محروم نمی گردد. به دلیل این که خداوند فرموده: و من یتوکل علی الله فهو حسبه؛ و هر کس بر خداوند توکل کند، امرش را کفایت می کند.(1439)
امید است خداوند ما را به این امور موفق گرداند.(1440)