گنجینه معارف جلد 1

نویسنده : محمد رحمتی شهرضا

عقل و دین و حیا

عن الأصبغ بن نباته عن علی (علیه السلام) قال هبط جبرئیل علی آدم فقال یا آدم انی أمرت أن أخیرک واحده من ثلاث فاخترها و دع اثنتین فقال له آدم یا جبرئیل و ما الثلاث فقال العقل و الحیاء و الدین فقال آدم انی قد اخترت العقل فقال جبرئیل للحیاء و الدین انصرفا و دعاه فقالا یا جبرئیل انا أمرنا أن نکون مع العقل حیث کان قال فشأنکما و عرج؛(1184) اصبع بن نباته از علی (علیه السلام) روایت می کند که جبرئیل بر آدم نازل شد و گفت: ای آدم من مأمور شده ام که تو را در انتخاب یکی از سه چیز مخیر سازم، پس یکی را برگزین و دو تا را واگذار، آدم گفت آن سه چیز چیست؟ گفت عقل و حیا و دین. آدم گفت عقل را برگزیدم. جبرئیل به حیا و دین گفت: شما باز گردید و او را واگذارید. آن دو گفتند: ای جبرئیل! ما مأموریم هر جا عقل باشد، با او باشیم. گفت: خود دانید و بالا رفت.

آیا حیا نمی کنید!

قال أمیرالمؤمنین (علیه السلام) یا أهل العراق نبئت أن نساءکم یدافعن الرجل فی الطریق أما تستحیون؛(1185) امام علی (علیه السلام) فرمودند: ای مردم عراق! خبردار شده ام که زنان ما در راه به مردان بر خورد می کنند. آیا شرم و حیا نمی کنید.

تکمیل اسلام با حیا

عن عبدالله بن سنان عن رجل من بنی هاشم قال أربع من کن فیه کمل اسلامه و لوکان من قرنه الی قدمه خطایا لم تنقصه الصدق و الحیاء و حسن الخلق و الشکر؛(1186) عبدالله بن سنان از مردی از بنی هاشم (شاید امام صادق (علیه السلام) بوده که به جهت تقیه نام مبارکش آورده نشده است) روایت کرده که فرمودند: چهار چیز است که در هر کسی باشد اسلامش کامل است و اگر سر تاپایش نیز گناه باشد از اسلامش نمی کاهد؛ راستی، حیا، نیک رفتاری و شکر.