گنجینه معارف جلد 1

نویسنده : محمد رحمتی شهرضا

حسن ظن نسبت به مؤمن

قال أمیر المؤمنین (علیه السلام) فی کلام له ضع أمر أخیک علی أحسنه حتی یأتیک ما یغلبک منه و لا تظنن بکلمه خرجت من أخیک سوءاو أنت تجد لها فی الخیر محملا؛(1095) علی (علیه السلام) در سخنی فرمودند: کار برادر دینی ات را به بهترین وجه ممکن قرار بده مگر آنکه وضع به گونه ای شود که حمل به صحت ناممکن گردد. همچنین به سخنی که برادرت گفته گمان بدمبر با آنکه می توانی برای آن کلام محمل خوب و شایسته ای بیابی.

تصدیق با گمان نیک

و قال علی (علیه السلام) من ظن بک خیراً فصدق ظنه؛(1096) آنکه به تو گمان نیک برد، با نیکویی گمان او را تصدیق کن!

گمان، ملاک سنجش

ظن الانسان میزان عقله؛(1097) گمان های انسان وسیله سنجش عقل (و میزان تشخیص) ادراک آنان است.