گنجینه معارف جلد 1

نویسنده : محمد رحمتی شهرضا

سرزنش مسلمین به خاطر ترک حسن ظن

لو لا اذ سمعتموه ظن المؤمنون و المؤمنت بأنفسهم خیرا و قالوا هذا افک مبین؛(1092) چرا هنگامی که این (تهمت) را شنیدید، مردان و زنان با ایمان نسبت به خود (و کسی که همچون خود آنها بود) گمان خیر نبردند و نگفتند این دروغی بزرگ و آشکار است؟!

تقوا مانع از سوءظن

یأیها الذین ءامنوا اجتنبوا کثیراً من الظن ان بعض الظن اثم و لا تجسسوا و لا بغتب بعضکم بعضا أیحب أحدکم أن یأکل لحم أخیه میتا فکر هتموه و اتقوا الله ان الله تواب رحیم؛(1093) ای کسانی که ایمان آورده اید! از بسیاری از گمانها بپرهیزید، چرا که بعضی از گمانها گناه است؛ و هرگز (در کار دیگران) تجسس نکنید؛ و هیچ یک از شما دیگری را غیبت نکند، آیا کسی از شما دوست دارد که گوشت برادر مرده خود را بخورد؟! (به یقین) همه شما از این امر کراهت دارید؛ تقوای الهی پیشه کنید که خداوند توبه پذیر و مهربان است!

سوءظن یعقوب به فرزندان در مورد بنیامین (در صورتیکه حرف آنها صحت داشت)

ارجعوا الی أبیکم فقولوا یأبانا ان ابنک سرق و ماشهدنا الا بما علمنا و ما کنا للغیب حفظین و سئل القریه التی کنا فیها و العیر التی أقبلنا فیها و انا لصدقون قال بل سولت لکم أنفسکم أمرا فصبر جمیل عسی الله أن یأتینی بهم جمیعاً انه هو العلیم الحکیم؛(1094) شما به سوی پدرتان بازگردید و بگویید: پدر (جان)، پسرت دزدی کرد! و ما جز به آنچه می دانستیم گواهی ندادیم؛ و ما از غیب آگاه نبودیم! (و اگر اطمینان نداری،) از آن شهر که در آن بودیم سؤال کن، و نیز از آن قافله که با آن آمدیم (بپرس)! و ما (در گفتار خود) صادق هستیم! (یعقوب) گفت: (هوای) نفس شما، مسأله را چنین در نظرتان آراسته است! من صبر می کنم، صبری زیبا (و خالی از کفران)! امیدوارم خداوند همه آنها را به من باز گرداند؛ چرا که او دانا و حکیم است!