گنجینه معارف جلد 1

نویسنده : محمد رحمتی شهرضا

پرهیز از گمان در قرآن

یأیها الذین ءامنوا اجتنبوا کثیراً من الظن ان بعض الظن اثم و لا تجسسوا و لا بغتب بعضکم بعضا أیحب أحدکم أن یأکل لحم أخیه میتا فکر هتموه و اتقوا الله ان الله تواب رحیم؛(1088) ای کسانی که ایمان آورده اید! از بسیاری از گمانها بپرهیزید، چرا که بعضی از گمانها گناه است؛ و هرگز (در کار دیگران) تجسس نکنید؛ و هیچ یک از شما دیگری را غیبت نکند، آیا کسی از شما دوست دارد که گوشت برادر مرده خود را بخورد؟! (به یقین) همه شما از این امر کراهت دارید؛ تقوای الهی پیشه کنید که خداوند توبه پذیر و مهربان است!

منافق و مشرک گرفتار سوءظن به خدا

و یعذب المنفقین و المنفقت و المشرکین و المشرکات الظانین بالله ظن السوء علیهم دائره السوء و غضب الله علیهم و لعنهم و أعد لهم جهنم و ساءت مصیرا؛(1089) و (نیز) مردان و زنان منافق و مردان و زنان مشرک را که به خدا گمان بد می برند مجازات کند؛ (آری) حوادث ناگواری (که برای مؤمنان انتظار می کشند) تنها بر خودشان نازل می شود! خداوند بر آنان غضب کرده و از رحمت خود دورشان ساخته و جهنم را برای آنان آماده کرده؛ و چه بد سرانجامی است!

سوءظن اعراب باعث هلاکت آنها

بل ظننتم أن لن ینقلب الرسول و المؤمنون الی أهلیهم أبدا و زین ذلک فی قلوبکم و ظننتم ظن السوء و کنتم قوما بورا؛(1090) ولی شما گمان کردید پیامبر و مؤمنان هرگز به خانواده های خود باز نخواهند گشت؛ و این (پندار غلط) در دلهای شما زینت یافته بود و گمان بد کردید؛ و سرانجام (در دام شیطان افتادید و) هلاک شدید!