گنجینه معارف جلد 1

نویسنده : محمد رحمتی شهرضا

توکل و قرآن

عن أبی عبدالله (علیه السلام) قال من أعطی ثلاثاً لم یمنع ثلاثاً من أعطی الدعاء أعطی الاجابة و من أعطی الشکر أعطی الزیادة و من أعطی التوکل أعطی الکفایه ثم قال أتلوت کتاب الله عزوجل و من یتوکل علی الله فهو حسبه و قال لئن شکرتم لازیدنکم و قال ادعونی أستجب لکم؛(957) امام صادق (علیه السلام) فرمودند: به هر کس سه چیز داده شد، از سه چیزش باز نداشتند: کسی که به او دعا داده شده، اجابت داده شده است، و کسی که به او شکر داده شده، افزونی هم داده شده است و کسی که به او توکل داده شده، کفایت هم داده شد است. سپس فرمودند: آیا کتاب خدای عزوجل را خوانده ای که (و هر کس به خدا توکل کند، خدا او را بس است. طلاق: 3) و (اگر سپاس بگویید، برایتان می افزاییم. ابراهیم: 7) و (مرا بخوانید تا پاسختان بدهم. مؤمن: 40)

درجات توکل

عن أبی الحسن الاول (علیه السلام) قال سألته (علیه السلام) قول الله عزوجل و من یتوکل علی الله فهو حسبه فقال التوکل علی الله درجات منها أن تتوکل علی الله فی أمورک کلها فما فعل بک کنت عنه راضیاً تعلم أنه لا یألوک خیراً و فضلا و تعلم أن الحکم فی ذلک له فتوکل علی الله بتفویض ذلک الیه و ثق به فیها و فی غیرها؛(958) راوی می گوید از امام کاظم (علیه السلام) درباره این سخن خداوند عزوجل پرسیدم: (هر کس به خدا توکل کند، او را بس است. طلاق 3).
فرمودند: توکل به خدا درجاتی دارد، یکی از آنها این است که در همه کارهایت به او تکیه کنی و هر چه با تو بکند تو از او خشنود باشی. بدانی که او از خوبی و احسان به تو کوتاهی نمی کند و بدانی که در این جهت، فرمان با او است. پس با سپردن امورت به او، بر خدا تکیه کن و از همه جهت به او اعتماد داشته باش.

معنای توکل

التوکل التبری من الحول و القوه و انتظار مایأتی به القدر؛(959) توکل، دوری جستن و چشم پوشیدن از حول و قوه (غیر خدایی) و انتظار کشیدن برای پیش آمدهای مقرر است.