گنجینه معارف جلد 1

نویسنده : محمد رحمتی شهرضا

رابطه توحید و توکل

و لئن سألتهم من خلق السموت و الأرض لیقولن الله قل أفرءیتم ما تدعون من دون الله ان أرادنی الله بضر هل هن کشفت ضره أو أردانی برحمة هل هن ممسکت رحمته قل حسبی الله علیه یتوکل المتوکلون؛(945) و اگر از آنها بپرسی: چه کسی آسمانها و زمین را آفریده؟ حتماً می گویند: خدا! بگو: آیا هیچ درباره معبودانی که غیر از خدا می خوانید اندیشه می کنید که اگر خدا زیانی برای من بخواهد، آیا آنها می توانند گزند او را برطرف سازند؟! و یا اگر رحمتی برای من بخواهد، آیا آنها می توانند جلو رحمت او را بگیرند؟! بگو: خدا مرا کافی است؛ و همه متوکلان تنها بر او توکل می کنند!

دستور به توکل

و توکل علی الحی الذی لایموت و سبح بحمده و کفی به بذنوب عباده خبیراً؛(946) و توکل کن بر آن زنده ای که هرگز نمی میرد؛ و تسبیح و حمد او را بجا آور؛ و همین بس که او از گناهان بندگانش آگاه است!

توکل از صفات مؤمنین واقعی

و لا تحسبن الذین قتلوا فی سبیل الله أموتا بل أحیاء عند ربهم یرزقون فرحین بماء اتاهم الله من فضله و یستبشرون بالذین لم یلحقوا بهم من خلفهم ألا خوف علیهم و لا هم یحزنون یستبشرون بنعمة من الله و فضل و أن الله لا یضیع أجر المؤمنین الذین استجابوالله و الرسول من بعد ما أصابهم القرح للذین أحسنوا منهم و اتقوا أجر عظیم الذین قال لهم الناس ان الناس قد جمعوا لکم فاخشوهم فزادهم ایمناً و قالوا حسبناالله و نعم الوکیل؛(947) (ای پیامبر!) هرگز گمان مبر کسانی که در راه خدا کشته شدند، مردگانند! بلکه آنان زنده اند، و نزد پروردگارشان روزی داده می شوند. آنها بخاطر نعمتهای فراوانی که خداوند از فضل خود به ایشان بخشیده است، خوشحالند؛ و بخاطر کسانی که هنوز به آنها ملحق نشده اند [مجاهدان و شهیدان آینده ] خوشوقتند؛ (زیرا مقامات برجسته آنها را در آن جهان می بینند؛ و می دانند) که نه ترسی بر آنهاست، و نه غمی خواهند داشت. و از نعمت خدا و فضل او (نسبت به خودشان نیز) مسرورند؛ و (می بینند که) خداوند، پاداش مؤمنان را ضایع نمی کند؛ (نه پاداش شهیدان، و نه پاداش مجاهدانی که شهید نشدند). آنها که دعوت خدا و پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) را، پس از آن همه جراحاتی که به ایشان رسید، اجابت کردند؛ (و هنوز زخمهای میدان احد التیام نیافته بود، به سوی میدان حمرار الاسد حرکت نمودند؛) برای کسانی از آنها، که نیکی کردند و تقوا پیش گرفتند، پاداش بزرگی است. اینها کسانی بودند که (بعضی از) مردم، به آنان گفتند: مردم [لشکر دشمن ]برای (حمله به) شما اجتماع کرده اند؛ از آنها بترسید! اما این سخن، بر ایمانشان افزود؛ و گفتند: خدا ما را کافی است؛ و او بهترین حامی ماست.