گنجینه معارف جلد 1

نویسنده : محمد رحمتی شهرضا

توکل فقط بر خدا باشد

قالت لهم رسلهم ان نحن الا بشر مثلکم و لکن الله یمن علی من یشاء من عباده و ما کان لنا أن نأتیکم بسلطن الا باذن الله و علی الله فلیتوکل المؤمنون و ما لنا ألانتوکل علی الله و قد هدات اسبلنا و لنصبرن علی ما ءاذیتمونا و علی الله فلیتوکل المتوکلون؛(944) پیامبرانشان به آنها گفتند: درست است که ما بشری همانند شماهستیم، ولی خداوند بر هر کس از بندگانش بخواهد (و شایسته بداند)، نعمت می بخشد (و مقام رسالت عطا می کند)! و ما هرگز نمی توانیم معجزه ای جز بفرمان خدا بیاوریم! (و از تهدیدهای شما نمی هراسیم)! افراد با ایمان باید تنها بر خدا توکل کنند! و چرا بر خدا توکل نکنیم، با اینکه ما را به راه های (سعادت) رهبری کرده است؟! و ما بطور مسلم در برابر آزارهای شما صبر خواهیم کرد (و دست از رسالت خویش بر نمی داریم)! و توکل کنندگان باید فقط بر خدا توکل کنند!

رابطه توحید و توکل

و لئن سألتهم من خلق السموت و الأرض لیقولن الله قل أفرءیتم ما تدعون من دون الله ان أرادنی الله بضر هل هن کشفت ضره أو أردانی برحمة هل هن ممسکت رحمته قل حسبی الله علیه یتوکل المتوکلون؛(945) و اگر از آنها بپرسی: چه کسی آسمانها و زمین را آفریده؟ حتماً می گویند: خدا! بگو: آیا هیچ درباره معبودانی که غیر از خدا می خوانید اندیشه می کنید که اگر خدا زیانی برای من بخواهد، آیا آنها می توانند گزند او را برطرف سازند؟! و یا اگر رحمتی برای من بخواهد، آیا آنها می توانند جلو رحمت او را بگیرند؟! بگو: خدا مرا کافی است؛ و همه متوکلان تنها بر او توکل می کنند!

دستور به توکل

و توکل علی الحی الذی لایموت و سبح بحمده و کفی به بذنوب عباده خبیراً؛(946) و توکل کن بر آن زنده ای که هرگز نمی میرد؛ و تسبیح و حمد او را بجا آور؛ و همین بس که او از گناهان بندگانش آگاه است!