گنجینه معارف جلد 1

نویسنده : محمد رحمتی شهرضا

برتری تفکر از تکرر درس

فضل فکر و تفهم أنجع من فضل تکرار و دراسة؛(928) بسیار اندیشیدن و فهمیدن، از تکرار بسیار و درس گرفتن سودمندتر است.

داستانها

انواع تفکر

مقداد از یاران با وفای علی (علیه السلام) گوید: نزد ابوهریره رفتم، شنیدم می گفت: پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) فرمود: یک ساعت فکر کردن بهتر از یک سال عبادت است. نزد ابن عباس رفتم، شنیدم گفت: پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) فرمود: فکر کردن یک ساعت بهتر از هفت سال عبادت است. نزدیک یکی دیگر از اصحاب رفتم شنیدم از قول پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) می گفت: یک ساعت فکر کردن بهتر از هفتاد سال عبادت است. تعجب کردم که هر کس به خلاف دیگری نقل می کند، نزد پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) رفتم و هر سه قول را نقل کردم. پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) فرمود: همه آن سه نفر راست می گویند، سپس برای روشن شدن مطلب آن سه نفر را خواست و آنها حاضر شدند، من هم بودم. پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) به ابوهریره فرمود: تو چگونه فکر می کنی، عرض کرد: طبق آنچه خداوند در قرآن فرموده: صاحبان خرد در اسرار آفرینش آسمانها و زمین می اندیشند،(929) من هم درباره اسرار آسمان و زمین می اندیشم. پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) فرمود: فکر کردن یک ساعت تو بهتر از یک سال عبادت است.
سپس به ابن عباس فرمود: تو چگونه فکر می کنی؟ او در پاسخ گفت: من درباره مرگ و وحشت روز قیامت می اندیشم. پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) فرمود: فکر کردن یک ساعت تو بهتر از هفت سال عبادت است. بعد به آن صحابی فرمود: تو چگونه می اندیشی؟ او در پاسخ عرض کرد: من درباره آتش جهنم و وحشت و سختی آن می اندیشم. پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) فرمود: فکر کردن یک ساعت تو بهتر از هفتاد سال عبادت است.
به این ترتیب، مسأله اختلاف در انواع تفکر و اندیشه حل گشته و روشن شد که پاداش فکر کردن بستگی به نیتها دارد.(930)