گنجینه معارف جلد 1

نویسنده : محمد رحمتی شهرضا

دستور حضرت عیسی (علیه السلام) به حواریون

أحمد بن عبدالله عن أحمد بن محمد البرقی عن بعض أصحابه رفعه قال قال أمیرالمؤمنین (علیه السلام) لایکون السفه و الغرة فی قلب العالم و بهذا الاسناد عن محمد بن خالد عن محمد بن سنان رفعه قال قال عیسی ابن مریم (علیه السلام) یا معشر الحواریین لی الیکم حاجة اقضوها لی قالوا قضیت حاجتک یا روح الله فقام فغسل أقدامهم فقالوا کنا نحن أحق بهذا یا روح الله فقال ان أحق الناس بالخدمة العالم انما تواضعت هکذا لکیما تتواضعوا بعدی فی الناس کتواضعی لکم ثم قال عیسی (علیه السلام) بالتواضع تعمر الحکمة لا بالتکبر و کذلک فی السهل ینبت الزرع لافی الجبل؛(861) علی (علیه السلام) می فرمود: حضرت عیسی به حواریون گفت: من حاجتی به شما دارم، آن را بر آورید. گفتند: حاجتت رواست ای روح الله! پس برخواست و پاهای آن را شستشو داد. گفتند: ما در این کار از تو سزاوارتر بودیم. فرمود: سزاوارترین مردم به خدمت نمودن به خلق، عالم است و من برای شما این گونه تواضع کردم که شما نیز برای مردم بعد از من، اینگونه تواضع کنید و آن گاه عیسی (علیه السلام) فرمود: به تواضع حکمت تعمیر می شود نه به تکبر. چنانکه در زمین نرم زراعت می روید نه در کوهستان.

مرکب عقل

لکل شی ء مطیة و مطیة العقل التواضع؛(862) امام موسی بن جعفر (علیه السلام) برای هر چیزی مرکبی است و مرکب عقل تواضع است.

حد تواضع

قال الراوی قلت ما حد التواضع الذی اذا فعله العبد کان متواضعاً فقال التواضع درجات منها أن یعرف المرء قدر نفسه فینزلها منزلتها بقلب سلیم لا یحب أن یأتی الی أحد الا مثل ما یؤتی الیه ان رأی سیئة درأها بالحسنة کاظم الغیظ عاف عن الناس و الله یحب المحسنین؛(863) راوی می گوید از امام رضا (علیه السلام) سؤال کردم حد تواضع چیست که وقتی بنده ای به آن برسد، فروتن باشد؟ فرمودند: تواضع درجاتی دارد. یکی این است که شخص قدر خودش را بشناسد و با قلب سلیم آن را در جایگاه شایسته اش قرار دهد. دوست نداشته باشد به سوی کسی برود جز به اندازه ای که به سوی خودش می آیند. اگر بدی دید، آن را با نیکی بپوشاند، خشم خود را فرو خورد و از مردم در گذرد که خدا نیکوکاران را دوست می دارد.