گنجینه معارف جلد 1

نویسنده : محمد رحمتی شهرضا

معنی تعصب

عن الزهری قال سئل علی بن الحسین (علیه السلام) عن العصبیه فقال العصبیه التی یأثم علیها صاحبها أن یری الرجل شرار قومه خیراً من خیار قوم آخرین و لیس من العصبیه أن یحب الرجل قومه و لکن من العصبه أن یعین قومه علی الظلم؛(764) زهری گفت: از امام سجاد (علیه السلام) درباره تعصب ورزی پرسیدند: و ایشان فرمود: تعصبی که دارنده اش بنابر آن گناه می کند این است که شخصی بدترین مرد قبیله خودش را بهتر از خوبان قبیله دیگر ببیند ولی تعصب این نیست که مردی قبیله اش را دوست داشته باشد بلکه تعصب این است که او قبیله اش را در ستم کردن، یاری رساند.

اثر تعصب ورزیدن

عن أبی عبدالله (علیه السلام) قال من تعصب أو تعصب له فقد خلع ربقه الایمان من عنقه؛(765) امام صادق (علیه السلام) فرمود: هر کس تعصب ورزد یا برای او تعصب ورزیده شود، رشته ایمان از گردنش جدا می گردد.

تعصب شیطان

عن أبی عبدالله (علیه السلام) قال ان الملائکه کانوا یحسبون أن ابلیس منهم و کان فی علم الله أنه لیس منهم فاستخرج ما فی نفسه بالحمیه و الغضب (فقال خلقتنی من نار و خلقته من طین)؛(766) امام صادق (علیه السلام) فرمودند: فرشتگان گمان می کردند که ابلیس از ایشان است ولی در علم خدا بود که او از آنان نیست. آن گاه به سبب تعصب و خشم آنچه را در باطنش بود بیرون ریخت و گفت: (مرا از آتش او را از خاک آفریده ای!(767)).