گنجینه معارف جلد 1

نویسنده : محمد رحمتی شهرضا

تعصب در مقابل حق، باعث سقوط ارزشهای انسانی

و لقد مکنهم فیما ان مکنکم فیه و جعلنا لهم سمعاً و أبصراً و أفئدة فما أغنی عنهم سمعهم و لا أبصرهم و لا أفئدتهم من شی ء اذ کانوا یجحدون بئایت الله و حاق بهم ما کانوابه یستهزءون؛(757) ما به آنها [قوم عاد ]قدرتی دادیم که به شما ندادیم، و برای آنان گوش و چشم و دل قرار دادیم؛ (اما به هنگام نزول عذاب) نه گوشها و چشمها و نه عقلهایشان برای آنان هیچ سودی نداشت، چرا که آیات خدا را انکار می کردند؛ و سرانجام آنچه را استهزا می کردند بر آنها وارد شد!

منطق تعصب کور و تقلیدی محکوم است

و اذا قیل لهم اتبعوا ما أنزل الله قالوا بل نتبع ما وجدنا علیه ءاباءنا أو لوکان الشیطن یدعوهم الی عذاب السعیر؛(758) و هنگامی که به آنان گفته شود: از آنچه خدا نازل کرده پیروی کنید!، می گویند: نه، بلکه ما از چیزی پیروی می کنیم که پدران خود را برای آن یافتیم! آیا حتی اگر شیطان آنان را دعوت به عذاب آتش فروزان کند (باز هم تبعیت می کنند)؟!

انسان به خاطر تعصب به کفر از انسانیت و فهم و شعور محروم می شود

و نقلب أفئدتهم و أبصرهم کما لم یؤمنوا به أول مرة و نذرهم فی طغینهم یعمهون؛ و لو أننا نزلنا الیهم الملئکة و کلمهم الموتی و حشرنا علیهم کل شی ء قبلا ما کانوا لیؤمنوا الا أن یشاء الله و لکن أکثرهم یجهلون؛(759) و ما دلها و چشمهای آنها را واژگونه می سازیم؛ (آری آنها ایمان نمی آورند) همان گونه که در آغاز، به آن ایمان نیاوردند! و آنان را در حال طغیان و سرکشی، به خود وامی گذاریم تا سرگردان شوند! (و حتی) اگر فرشتگان را بر آنها نازل می کردیم، و مردگان با آنان سخن می گفتند، و همه چیز را در برابر آنها جمع می نمودیم، هرگز ایمان نمی آوردند؛ مگر آنکه خدا بخواهد! ولی بیشتر آنها نمی دانند!