گنجینه معارف جلد 1

نویسنده : محمد رحمتی شهرضا

نکات

در زیارتنامه حضرت رسول (صلی الله علیه و آله و سلم) می خوانیم: اللهم انک قلت و لو أنهم اذ ظلموا أنفسهم جاءوک فاستغفروا و استغفر لهم الرسول لوجدوا الله تواباً رحیماً...؛ خدایا تو در کلام مجیدت به پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) فرمودی: اگر آنها آنگاه که به خود ستم می کنند، نزد تو بیایند و از خداوند طلب آمرزش کنند و پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) نیز برای آنها طلب آمرزش کند، خداوند را توبه پذیر و مهربان خواهند یافت. ای پیامبر عزیز! من آمده ام نزد تو در حالیکه از خداوند آمرزش می طلبم و در حالیکه از گناه گذشته ام پشیمانم. من بوسیله تو که بنده صالح خدا هستی و می توانی برای من دعا و استغفار کنی به سوی خدا که هم پروردگار من است و هم پروردگار تو رو آورده ام تا گناهان مرا بیامرزد.(722)
طبق آنچه از روایات شیعه و سنی استفاده می شود، مراد از کلماتی که آدم به وسیله آن توبه نمود، توسل به بهترین خلق خدا یعنی حضرت محمد و اهل بیت او علیه و (علیه السلام) است. چنان که در تفسیر درالمنثور از ابن عباس نقل شده است که آدم برای پذیرش توبه اش، خداوند را به این نام ها قسم داد: بحق محمد و علی و فاطمة و الحسن و حسین
سؤال: با اینکه کارهای خداوند قانون مند و بر اساس عوامل و سنت های ثابت است، پس دعا چه نقشی دارد؟
پاسخ: همانگونه که انسان در سفر، حکم نماز و روزه اش غیر از انسان در وطن است، انسان دعاکننده با انسان غافل از خدا متفاوت هستند و سنت خداوند لطف به اولی است، نه دومی. آری، دعا و گفتگو با خداوند، ظرفیت انسان را برای دریافت الطاف الهی بیشتر می کند. همانگونه که توسل و زیارت اولیای خدا، شرایط انسان را عوض می کند. چنان که اگر کودکی همراه پدر به مهمانی رود، دریافت محبتش بیش از آن خواهد بود که تنها برود. بنابراین دعا، زیارت و توسل، سبب تغییر شرایط است نه برهم زدن سنت های قطعی الهی.
ما بر مبنای قرآن که شهیدان را زنده می داند، به شهدای راه اسلام و خصوصاً شهدای کربلا سلام کرده، با آنان حرف می زنیم و توسل می جوییم.
زیارت رهبران آسمانی و استمداد و توسل از طریق آن عزیزان، مورد تأیید قرآن است. جاؤک فاستغفروا الله و استغفر لهم الرسول پیامبر بخشنده گناه نیست، واسطه غفو الهی است. استغفر لهم الرسول.
توسل به اولیای خداوند برای قضای حوائج، جایز است. قال الحواریون یا عیسی ... قال عیسی ابن مریم اللهم....
کافران نیز از طریق توسل به اولیای خدا، نتیجه می گرفتند. یا موسی ادع لنا
با زدن عصا به سنگ، دو معجزه اتفاق افتاد: جوشیدن آب بسیار، پدیدار شدن چشمه ها به تعداد قبیله ها. در روایات می خوانیم که حضرت موسی (علیه السلام) با توسل به اهل بیت پیامبر (علیه السلام) دست به اعجاز زد. (تفسیر اثنی عشری.)
توسل به پیامبران برای رهایی از مشکلات جایز، بلکه به اجابت نزدیک است.
در مواردی که مقدرات الهی حتمی نیست، اصرار کردن و شفاعت و دعا و توسل مؤثر است.
برای آمرزش گناهان، توسل به اولیای خداوند جایز است. یا أبانا استغفر لنا
در استجابت دعا و توسل به اولیای الهی صبور باشیم. سوف أستغفر لکم
فرقه وهابیت اظهار می دارند که هر کس غیر خدا را بخواند، مشرک می شود، زیرا خداوند فرموده است: فلا تدعوا مع الله أحداً بنا بر این کسانی که در توسل، اولیای خدا را صدا می زنند، مشرکند! اما این آیه توضیح می دهد که مشرک، کسی است که غیر خدا را به عنوان خدای دیگر بخواند: لا تدع مع الله الهاً آخر و ناگفته پیداست که شیعیان هیچ مقامی را به عنوان خدا صدا نمی زنند، بلکه به عنوان کسی که نزد خداوند آبرو دارد صدا می زنند، آن هم آبرویی که از طرف خداوند به او داده شده است، نظیر انبیا و اولیای الهی تنه هر شفیع و آبرومند موهومی. زیرا بت پرستان نیز در دنیای خیال خود، برای بت ها آبرویی تصور می کردند.
قرآن شریف می فرماید: ولله الاسماء الحسنی فادعه بها؛(723) برای پروردگار عالم اسمهای زیبا و نیکویی است، وقتی دعا می کنید با آن اسماء دعا کنید. امام صادق (علیه السلام) می فرماید: نحن والله الأسماء الحسنی؛(724) یعنی اسماء حسنی که در قرآن امر شده تا هنگام دعا با آن دعا کنید ما هستیم. وقتی دعا می کنید به وسیله ما، با واسطه ما خدا را بخوانید؛ خدا را به ما قسم بدهید تا دعای شما مستجاب شود. لذا از نظر روایات و از نظر قرآن شریف توسل به اهل بیت (علیهم السلام) چیز مسلمی است. سیره پیغمبر اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) و ائمه طاهرین (علیهم السلام) هم چنین بوده است. درباره پیغمبر اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) داریم که از اول شب تا به صبح دعا می کرد و خدا را به حق علی (علیه السلام) قسم می داد و درباره ائمه طاهرین: داریم که دعا می کردند و خدا را به پنج تن آل عبا: قسم می دادند، لذا می تواین بگوییم سیره اهل بیت هم این است که در وقت دعا توسل داشتند.(725)

توحید

آیات