گنجینه معارف جلد 1

نویسنده : محمد رحمتی شهرضا

کاسه و دیگ!

ای کاسه تو سیاه و دیگ تو سفید از آتش و آب هر دو ببریده امید
آن شسته نمی شود مگر از باران وین گرم نمی شود مگر از خورشید
صحبا

نکات

امیرالمؤمنین (علیه السلام) راجع به بخیل می فرماید که شخص بخیل خود واقعی اش را گم کرده است. یعنی خودش شده پول و ثروت. آدمی که پول و ثروت برای او اصالت پیدا کند و هدف او بشود، به تعبیر روانشناسی امروز در پول تثبیت و غرق می شود، چنین آدمی، من واقعی او شده پول نتیجه این است که خودش را برای پول می خواهد نه پول را برای خودش. از جان، حیات، سلامت و عمر خودش مایه می گذارد برای پول، ولی حاضر نیست از پول برای سلامت و عمر خودش مایه بگذارد. می فرماید: از آدم بخیل تعجب می کنم که در آن حال که دنبال ثروت و غنا و بی نیازی است، عملا در همان فقر و گرفتاری است.(608)
بخل، نشانه کفران نعمت و کفر به وعده های الهی است.
هدف از انفاق، رهایی از بخل است، نه رهایی از اشیای بی ارزش و نامطلوب.
بخل شما، فقرا را به فساد و فحشا می کشاند.
سرچشمه بخل، ناآگاهی و تحلیل غلط از خیر و شر است.
وارث واقعی همه چیز و همه کس خداست. ما با دست خالی آمده ایم و با دست خالی می رویم، پس بخل چرا؟ و لله میراث السماوات و الارض
بخل، علاوه بر بخل ورزیدن در اموال و نبخشیدن به دیگران، شامل بخل نسبت به علم، آبرو، قدرت و امکانات نیز می شود.
خلف وعده با خدا و بخل نسبت به محرومان، انسان را بدعاقبت می کند.
مؤمن باید از بخل دوری کرده و به دیگران کمک نماید.
ترس از تهی دستی یکی از ریشه های بخل است.
چه کسانی رستگارند؟
1 - عابدان. و اعبدوا ربکم و افعلوا الخیر لعلکم تفلحون؛ پروردگارتان را پرستش کنید، شاید رستگار شوید.
(طه، 64).
2 - آنان که اعمالشان ارزشمند و سنگین است. فمن ثقلت موازینه فأولئک هم المفلحون (اعراف، 8).
3 - دوری کنندگان از بخل. و من یوق شح نفسه فأولئک هم المفلحون (اعراف، 8).
4 - حزب الله. ألا ان حزب الله هم المفلحون
حزب خدا رستگارند. (مجادله، 22.)
5 - اهل ذکر کثیر. و اذکروا الله کثیراً لعلکم تفلحون خدا را بسیار یاد کنید تا رستگار شوید. (انفال، 45).
6 - تقوا پیشگان. فاتقوا الله یا أولی الالباب لعلکم تفلحون ای خردمندان! تقوا پیشه کنید تا رستگار شوید.
7 - مجاهدان. و جاهدوا فی سبیله لعلکم تفلحون در راه خدا جهاد کنید تا رستگار شوید.

بهشت