گنجینه معارف جلد 1

نویسنده : محمد رحمتی شهرضا

بخل مایه هلاکت

قال رسول الله (صلی الله علیه و آله و سلم) فی حدیث ثلاث مهلکات شح مطاع و هوی متبع و اعجاب المرء بنفسه؛(583) سه خلق مایه هلاکت است. اولی بخلی که شخص بخیل مطیع آن باشد. دوم هوای نفسی که آدمی از فرمانش پیروی کند. سوم آنکه شخص خود را (و اعمال خود را) با عجب بنگرد.

تعجب امام (علیه السلام) از بخیل

عجبت للبخیل یستعجل الفقر الذی منه هرب و یفوته الغنی الذی ایاه طلب فیعیش فی الدنیا عیش الفقراء و یحاسب فی الاخره حساب الأغنیاء؛(584) علی (علیه السلام) فرمود: تعجب می کنم از آدم بخیل گه گرفتار فقری است که از آن فرار می کند و از غنا و بی نیازی دور است. او در دنیا همانند فقرا زندگی می کند و در آخرت از او همانند اغنیاء حساب می کنند.

مشورت با بخیل

عن النبی (صلی الله علیه و آله و سلم): یا علی لا تشاور جباناً فانه یضیق علیک المخرج و لا تشاور البخیل فانه یقصربک عن غایتک و لا تشاور حریصاً فانه یزین لک شرهاً؛(585) ای علی! با ترسو مشورت مکن؛ زیرا راه حل مشکل را بر تو تنگ می کند، و با بخیل مشورت مکن؛ زیرا تو را از هدف باز می دارد، و با حریص مشورت مکن؛ زیرا آزمندی را در نظرت زینت می دهد.