گنجینه معارف جلد 1

نویسنده : محمد رحمتی شهرضا

فرق ایمان و اسلام

عن سفیان بن السمط قال سأل رجل أبا عبدالله (علیه السلام) عن الاسلام و الایمان ما الفرق بینهما فلم یجبه ثم سأله فلم یجبه ثم التقیا فی الطریق و قد أزف من الرجل الرحیل فقال له أبو عبدالله (علیه السلام) کأنه قد أزف منک رحیل فقال نعم فقال فالقنی فی البیت فلقیه فسأله عن الاسلام و الایمان ما الفرق بینهما فقال الاسلام هو الظاهر الذی علیه الناس شهاده أن لا اله الا الله وحده لاشریک له و أن محمداً عبده و رسوله و اقام الصلاه و ایتاء الزکاه و حج البیت و صیام شهر رمضان فهذا الاسلام و قال الایمان معرفه هذا الأمر مع هذا فان أقربها و لم یعرف هذا الأمر کان مسلماً و کان ضالا؛(555) سفیان سمط گفت: مردی از امام صادق (علیه السلام) درباره اسلام و ایمان پرسید که چه فرقی میان آن ها است؟ حضرت پاسخش نداد. دوباره پرسید، حضرت پاسخی نداد. سپس در راه به هم بر خوردند، در حالیکه کوچ آن مرد نزدیک بود. حضرت صادق (علیه السلام) به او فرمود: گویا کوچت نزدیک است، عرض کرد بله فرمود: در خانه به دیدارم بیا. او به خانه حضرت رفته، پرسید که فرق میان اسلام و ایمان چیست؟ فرمود: اسلام، همان ظاهری است که مردم دارند، گواهی به این که معبودی جز خداوند یگانه بی شریک نیست و محمد (صلی الله علیه و آله و سلم) بنده و فرستاده او است، بر پایی نماز، دادن زکات، حج خانه خدا و روزه ماه رمضان. این اسلام است و فرمود: ایمان به همراه آن امور، شناختن این امر (ولایت) است که اگر به آن امور اقرار کند و این امر را نشناسد، مسلمان، ولی گمراه است.

ایمان در قرآن

قال سألت أبا عبدالله (علیه السلام) عن قول الله عزوجل قالت الأعراب آمنا قل لم تؤمنوا و لکن قولوا أسلمنا و لمایدخل الایمان فی قلوبکم فقال لی ألاتری أن الایمان غیر الاسلام؛(556) جمیل دراج گفته است: از حضرت صادق (علیه السلام) درباره این آیه پرسیدم: (اعراب گفتند: ما ایمان آورده ایم، بگو ایمان نیاورده اید، بلکه بگویید: اسلام آورده ایم که هنوز ایمان به دلهایتان داخل نشده است.(557)) فرمودند: مگر نمی دانی که ایمان غیر از اسلام است.

ایمان بالاترین خصلت

امام عسکری (علیه السلام): خصلتان لیس فوقهما شی ء: الایمان بالله و نفع الاخوان؛(558) دو خصلت است که بالاتر از آنها چیزی نیست: ایمان به خدا و سود رساندن به برادران.