گنجینه معارف جلد 1

نویسنده : محمد رحمتی شهرضا

روش بزرگان

شقیق بلخی مردی را گفت: فقیرانتان چه می کنند؟ گفت: اگر یابند، خورند و نیابند، بردباری کنند. شقیق گفت: سگان بلخ نیز چنین کنند. مرد گفت: شما چه کنید؟ شقیق گفت: اگر

یابیم، ایثار کنیم و اگر نیابیم، شکر بگزاریم.(525) نمونه ای از ایثار شاگردان پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم)

شخصی سر گوسفندی را به عنوان هدیه به یکی از اصحاب پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) داد. با توجه به کمبود مواد غذایی، این هدیه، هدیه گرانبها و ممتازی بود. او آن سر را پذیرفت، ولی با خود گفت فلان مسلمان، از من نیازمندتر است، از این رو آن سر را برای او فرستاد. آن مسلمان هم هدیه را پذیرفت، ولی با خود گفت: فلانی محتاج تر است، از این رو، آن سر را برای او فرستاد. نفر سوم نیز آن سر را پذیرفت ولی برای نفر چهارم فرستاد و به همین ترتیب تا به نفر هفتم رسید. نفر هفتم که از جریان دست به دست گشتن سر گوسفند اطلاع نداشت و نمی دانست آغاز این ایثار از کجا شروع شده، آن سر را برای نفر اول به عنوان هدیه فرستاد. به این ترتیب، سر گوسفند به هفت خانه رفت.(526)

ایثار و حمایت نسبت به مهاجران

پس از آن که هجرت پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) از مکه به مدینه و سپس هجرت مسلمانان به سوی مدینه شروع شد، مردم مدینه که آنها را انصار گویند، از مهاجران، استقبال کرده و با جان و مال به حمایت از آنها برخاستند.
پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) پس از پیروزی بر یهود و بنی نضیر که در سال پنجم هجرت واقع شد، به انصار فرمود: اگر شما مایل باشید، اموال و خانه هایتان را با مهاجران تقسیم کنید و در این غنائم جنگی با آنها شریک شوید و اگر می خواهید اموال و خانه هایتان مال خودتان باشد، ولی از این غنایم، چیزی به نرسد.
انصار در پاسخ گفتند: هم اموال و هم خانه هایمان را با آنها تقسیم می کنیم و هم چشم داشتی به غنائیم جنگی نداریم، مهاجران را بر خود مقدم می شماریم.
این ایثارگری و فداکاری انصار موجب شد که آیه نهم سوره مبارکه حشر در شأن و مقام و ستایش انصار، نازل گردید که در قسمتی از این آیه می خوانیم:
و یؤثرون علی أنفسهم و لو کان بهم خصاصه و من یوق شح نفسه فأولئک هم المفلحون؛(527) آنها [انصار] مهاجران را بر خود مقدم می دارند، هر چند در فقر سختی به سر برند و کسانی را که خداوند آنها را از حرص و بخل نفس بازداشته، رستگارند(528).
به این ترتیب خداوند بزرگ، انصار را به خاطر مهمان نوازی و ایثار و فداکاریشان نسبت به مهاجران می ستاید و به ما می آموزد که در سختی ها و مشکلات مانند مهاجران جنگ زده ها در سرزمین های مورد هجوم دشمن به سرزمین های دیگر و... مهمان نواز نیکی نسبت به مهاجران باشم و با ایثار تا حد توان از آنها حمایت کنیم و با فداکاری های دسته جمعی و مردمی بارهای سنگین اجتماعی را از دوش حکومت اسلامی، برداریم و خود دوشی برای آن بارها باشیم تا چرخهای اقتصاد کشور به طور طبیعی به گردش خود ادامه دهد.(529)