گنجینه معارف جلد 1

نویسنده : محمد رحمتی شهرضا

رندان بلاکش

ناز پروده، تنعم نبرد راه به دوست عاشقی شیوه رندان بلاکش باشد
بنده می نالد به حق از درد خویش صد شکایت می کند از رنج خویش
حق همی گوید که آخر رنج و درد مر تو را لابه کنان و زار کرد
خوش همی آید مرا آواز تو و ان خدایا گفتن و آن راز تو
طوطیان و بلبلان را از پسند از خوش آوازی قفس در می کشند
زاغ و جغد را اندر قفس نی شنیده تاکنون اندر قصص

نکات

... انسان در این دنیا، هر انسانی که باشد از انسان های بزرگ مثل انبیاء و اولیا تا هر جا که برسد، مورد امتحان است. امتحان ملازم با وجود انسان است و هیچ انسانی بدون امتحان نخواهد در این عالم زیست کند گاهی امتحان به خوف، به جوع، به نقص در اموال و انفس، به نقص در ثمرات و امثال این هاست(364).
مرام کمونیستی بیشتر از حسادت ناشی می شود که دیگری دارد و من ندارم؛ غافل از این که نعمت خدا تنها در دارایی و مال و ثروت نیست. آیا ثروتمند بیش از فقیر صحت، اولاد آرامش و راحتی و چیزهایی دیگر دارد؟! بنابراین، اگر دارایی ها و ناداری ها افراد من حیث المجموع حساب شود، می بینید که: ألمصائب بالسویه مقسومه بین البریه؛ گرفتاری ها به صورت مساوی و یکسان میان مردم تقسیم شده است.(365)
در قرآن حدود بیست مرتبه مسئله آزمایش و امتحان مطرح شده و از سنتهای الهی است.

(هدف آزمایش) آزمایش برای آگاه شدن خداوند نیست، زیرا او از پیش همه چیز را می داند، این آزمایش ها برای بروز استعدادهای نهفته و تلاش انسان هاست. اگر انسان کاری نکند، استحقاق پاداش نخواهد یافت.

(ابزار آزمایش) تلخی ها و شیرینی های زندگی، همه ابزار امتحان هستند. گاهی افرادی با شداید و مصایب آزمایش می شوند و برخی دیگر با رفاه، و ناگزیر همه مردم حتی انبیا مورد امتحان قرار می گیرند. این امتحانات و آزمایش ها برای رشد و پرورش مردم است.
ابراهیم (علیه السلام) در هر آزمایشی که موفق می شد، به مقامی می رسید: در مرحله نخست، عبدالله شد. سپس نبی الله و پس از آن رسول الله، خلیل الله و در نهایت به رهبری مردم منصوب گردید. (کافی، ج 1، ص 175.)
آزمایش، یک سنت قطعی الهی است و خداوند گاهی با تغییر فرمان، مردم را امتحان می کند.
خداوند متعال، همه انسان ها را آزمایش می کند، اما امتحان همه یکسان نیست. تمام جهان، صحنه آزمایش و تمام مردم نیز مورد امتحان قرار می گیرند. باید بدانیم که آزمایش های خداوند برای رفع ابهام نیست، بلکه برای شکوفایی استعدادها و پرورش انسان ها است. وسایل آزمایش الهی نیز تمام حوادث تلخ و شیرین و از جمله ترس و گرسنگی، زیان مالی و جانی و کمبود محصولات است. ترس از دشمن، محاصره اقتصادی، جنگ و جهاد و اعزام فرزندان و عزیزان به میدان های نبرد، از جمله امتحانات است.
برای پیروزی در آزمایش خوف از دشمن، نیاز به توکل و یاد خداست و برای مبارزه با کمبودها، نیاز به صبر است که در دو آیه قبل و استعینوا بالصبر و الصلاه راه را نشان داده است.
لازم نیست همه مردم با همه مسائل آزمایش شوند، بلکه ممکن است:
الف: هر کس با چیزی آزمایش شود.
ب: فردی در آزمایشی روسفید باشد، ولی در امتحان دیگری رسوایی به بار آورد.
ج: ممکن است آزمایش فردی، وسیله آزمایش دیگران نیز باشد.
گاهی کم شدن مال یا پیدا شدن ترس و سایر مشکلات، به خاطر آزمایش است، ولی در بعضی اوقات، این امور کیفر اعمال انسان هاست. انسان ها گاهی مرتکب بعضی گناهان می شوند که خداوند آنها را به برخی گرفتاری ها مبتلا می کند. حضرت علی (علیه السلام) می فرماید: ان الله یبتلی عباده عند الاعمال السیئه بنقص الثمرات و حبس البرکات و اغلاق خزائن الخیرات لیتوب تائب و یتذکر متذکر (نهج البلاغه، خطبه 143.)
راه پیروزی در آزمایش های الهی چند چیز است:
الف: صبر و مقاومت. ب: توجه به گذرا بودن مشکلات. ج: توجه به تاریخ گذشتگان که چگونه مشکلات را پشت سر گذارده اند. د: توجه به اینکه همه مشکلات ما در منظر خداست و همه چیز حساب دارد.
امام حسین (علیه السلام) وقتی فرزندش روی دستانش تیر خورد و شهید شد، فرمود: هون علی ما نزل بی انه بعین الله؛ این حادثه سخت، چون خدا می بیند برایم آسان می نماید.
کسانی که از میدان امتحان پیروز بیرون آیند، اندک هستند.
موقعیت های امتحان الهی متفاوت است گاه در چاه و گاه در کاخ.
انسان تا وقتی در معرض امتحان قرار نگرفته ادعایی دارد اما گاهی که مورد آزمایش قرار گرفت، ناخودآگاه ماهیت خود را نشان می دهد.
امان از امتحان الهی! آن وقت که مریم (علیهم السلام) سالم بود، مائده آسمانی برایش نزال می شد، اما آنروز که باردار و بی کس است، باید درخت خرما را تکان دهد تا غذایی بدست آورد.
نه مدعیان ایمان، از امتحان الهی رها می شوند و نه خلافکاران، از انتقام الهی.
یکی از دلایل اختلاف رزق، امتحان افراد است.
یکی از سنت های الهی رشد مردم در لابلای حوادث و آزمایش های پی در پی است. لذا حوادث تلخ که برای معصومین رخ می دهد برای رشد معنوی و دریافت درجه و الگو بودن آنان برای دیگران است. در حدیث می خوانیم: البلاء للظالم ادب و للمؤمن امتحان و للاولیاء درجه؛ حوادث تلخ برای ظالم وسیله ادب و برای مؤمن وسیله آزمایش و برای اولیا وسیله قرب بیشتر است.