گنجینه معارف جلد 1

نویسنده : محمد رحمتی شهرضا

ویرانی عقل

من سلط ثلاثاً علی ثلاث فکأنما أعان علی هدم عقله من أظلم نور تفکره بطول أمله و محاطرائف حکمته بفضول کلامه و أطفانور عبرته بشهوات نفسه فکأنما أعان هواه علی هدم عقله و من هدم عقله أفسد علیه دینه و دنیاه؛(100) امام موسی بن جعفر (علیه السلام) می فرماید: هر کس سه چیز را بر سه چیز مسلط سازد، به ویرانی عقلش کمک کرده است: آنکه نور تفکرش را به آرزوی درازش تاریک کند و آنکه شگفتی های حکمتش را به گفتار بیهوده اش نابود کند و آنکه پرتو اندرز گرفتن خود را به خواهش های نفسش خاموش کند. (هر که چنین کند) گویا هوس خود را بر ویرانی عقلش کمک داده و کسیکه عقلش را ویران کند دین و دنیای خویش را ساخته است.

جوان بودن همیشگی آرزو

قال النبی (صلی الله علیه و آله و سلم): یهرم ابن آدم و یبقی معه اثنان الحرص و طول الأمل؛(101) پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) فرمودند: انسان پیر می شود و دو چیز در او زنده و جوان می شود: یکی حرص و دیگری آمال و آرزوهایش.

طول آرزو و ضایع نمودن رفتار

قال أمیرالمؤمنین (علیه السلام) ما أطال عبد الأمل الا أساء العمل؛(102) علی (علیه السلام) فرمود: کسی که آرزو را دراز گرداند، رفتار خود را ضایع و بد ساخته است.