فهرست کتاب


حقوق فرزندان در مکتب اهل بیت علیهم السلام

محمد جواد طبسی‏

2- خواندن نماز برای رفع گرفتاری

ابو حمزه ثمالی گوید: کان علی بن الحسین یقول لأولاده: یا بنی اذا أصابتکم مصیبه من مصائب الدنیا، او نزل بکم فاقه او أمر فادح فلیتوضأ الرجل منکم وضوء للصلاه و لیصل أربع رکعات أو رکعتین، فاذا فرغ من صلاته فلیقل: یا موضع کل شکوی، یا سامع کل نجوی، یا شافی کل بلوی و یا عالم کل خفیه و یا کاشف ما یشاء من بلیه و یا منجی موسی و یا مصطفی محمد (صلی الله علیه و آله و سلم) و یا متخذا ابراهیم خلیلا، ادعوک دعاء من اشتدت فاقته و ضعفت قوته و قلت حیلته دعاء الغریق الغریب الفقیر الذی لایجد لکشف ما هو فیه الا أنت یا أرحم الراحمین، سبحانک انی کنت من الظالمین. قال علی بن الحسین (علیه السلام) لایدعوا بهذا رجل أصابه بلاء الا فرج عنه.(513)
امام سجاد (علیه السلام) به فرزندان خود می فرمود: فرزندانم اگر به مصیبتی مبتلا شدید و یا فقر و حاجتی و یا امری دشوار بر شما نازل شد یکی از شما برای نماز وضو بسازد و چهار رکعت یا دو رکعت نماز بخواند و پس از نماز این دعا را بخواند: ای محل رسیدگی به شکایات، ای شنونده هر سخنی آهسته، ای شفا دهنده هر ناراحتی و ای آگاه به هر پنهانی، و ای برطرف کننده بلاهایی که اراده می کند، و ای نجات دهنده موسی و ای برگزیننده محمد (صلی الله علیه و آله و سلم) و ای کسی که نیازهای ابراهیم را رفع کردی، تو را می خوانم همانند کسی که فقر و بیچارگی و گرفتاری اش بسیار شدید شده و نیرویش ضعیف گشته و راه چاره اش کم شده است. می خوانم تو را چون دعای شخص غرق شده و غریب و فقیری که جز تو هیچ راهی و چاره ای برای رفع گرفتاری اش ندارد، ای پرمهرترین مهرورزان. پروردگارا تو منزهی، این من بودم که ستم روا داشته ام.
آنگاه امام سجاد (علیه السلام) فرمود: هیچ شخص گرفتاری این دعا را نمی خواند مگر اینکه خداوند در کار او گشایشی پدید خواهد آورد.

3- داشتن صبر و مقاومت

از دیگر راههای مقابله با مشکلات و گرفتاری ها صبر و پایداری و عقب نشینی نکردن در مقابل مشکلات است.
سعدی گوید:
صبر و ظفر هر دو دوستان قدیمند - بر اثر صبر نوبت ظفر آید
علی (علیه السلام) فرمود: لایعدم الصبور الظفر و ان طال به الزمان.(514)
انسان شکیبا از پیروزی محروم نمی گردد، هر چند زمان صبوری به درازا کشد. علی (علیه السلام) در وصیتش به امام حسین فرمود: و من کنوز الایمان علی المصائب(515)

صبر بر مصیبتها از گنجهای ایمان است

و نیز فرمود: الصبر جنه من الفاقه.(516)
صبر سپری در برابر فقر و بیچارگی است. و نیز ضمن وصیتی به امام حسن مجتبی فرمود: اطرح عنک واردات الامور بغرائم الصبر و حسن الیقین(517)
مشکلات و گرفتاری هایی را که به تو روی می آورد، با ایستادگی و یقین خوب از خود دور کن.
محمد بن حوب گوید: امام سجاد (علیه السلام) به فرزند خود امام محمد باقر چنین وصیت می کرد: یا بنی اصبر للنوائب و لاتتعرض للحتوف و لاتعط نفسک ما ضره علیک أکثر من نفعه علیک.(518)
فرزندم! در مشکلات و ناملایمات صبور باش و خود را در معرض مرگ قرار مده و بر کاری که ضررش بیش از نفع آن باشد اقدام مکن.
البته ناگفته نماند که صبر بمعنی استقامت، پشتکار، تلاش و ایستادگی در مقابل مشکلات است نه بمعنی آنچه که بین مردم شایع است یعنی رکود و دست بر دست گذاشتن و کاری نکردن.