فهرست کتاب


حقوق فرزندان در مکتب اهل بیت علیهم السلام

محمد جواد طبسی‏

شخص مبتلا و مریض را مسخره نکن

لقمان حکیم به فرزند خود فرمود: یا بنی لاتشمت بالموت و لاتسخر بالمبتلی و لاتمنع بالمعروف.(472)
فرزندم! مرگ را شماتت مکن، شخص بیمار را مسخره منما و از کارهای خیر خودداری مورز.

تعارف بیجا نکن

درباره امام صادق (علیه السلام) نقل است که: اتاه مولی له فسلم علیه و معه ابنه اسماعیل فسلم علیه و جلس فلما انصرف أبو عبد الله انصرف معه الرجل، فلما انتهی أبو عبد الله الی باب داره و ترک الرجل و قال له ابنه اسماعیل یا أبه ألا کنت عرضت علیه الدخول فقال یکن من شأنی ادخاله، قال فهو لم یکن یدخل، قال: یا بنی انی اکره ان یکتبنی الله عراضا.(473)
یکی از یاران امام صادق (علیه السلام) نزد آن حضرت آمد و سلام کرد و به اسماعیل فرزند امام نیز که آنجا بود سلام کرد و نشست. اندکی بعد امام آنجا را ترک گفت و آن مرد نیز با او همراه شد. زمانی که امام بدر خانه خویش رسید، از آن مرد جدا شد اسماعیل به حضرت گفت پدر جان آیا نمی خواستی او را برای ورود به خانه تعارف کنی؟ امام فرمود: آمادگی پذیرایی او را نداشتم. اسماعیل گفت: او که داخل خانه نمی آمد. امام فرمود: فرزندم، من دوست نمی دارم که خداوند بر من عیب و خللی بنویسد.

گذشت داشته باش

علی (علیه السلام) به فرزند خود امام حسن فرمود: واقبل عذر من اعتذر الیک واقبل العفو من الناس.(474)
عذر کسی را که از تو پوزش بخواهد بپذیر، و پذیرای عفو و گذشت از مردم باش.
علی بن جعفر از برادر بزرگوار خود امام کاظم (علیه السلام) چنین روایت کرده است: أخذ أبی بیدی ثم قال: یا بنی ان أبی محمد بن علی أخذ بیدی کما أخذت بیدک قال: و ان أبی علی بن الحسین أخذ بیدی و قال: یا بنی... و ان شتمک رجل عن یمینک ثم تحول الی یسارک واعتذر الیک فاقبل منه.(475)
پدرم دست مرا گرفت و فرمود: فرزندم! پدر من امام باقر - روزی - دست مرا گرفت همانگونه که من دست تو را گرفته ام و به من فرمود: پدرم علی بن الحسین (علیه السلام) دست مرا گرفت و فرمود:... اگر شخصی که در طرف راستت نشسته بود و به تو دشنام داد و سپس به سمت چپ تو رفت و پوزش خواست، عذر او را بپذیر.