فهرست کتاب


علم اخلاق اسلامی (ترجمه کتاب جامع السعادات)

ملا محمد مهدی نراقی ترجمه و گزینش دکتر سید جلال الدین مجتبوی

سعایت

سعایت همان سخن چینی است، با این شرط که کسی که نزد او سخن چینی می شود از او بیم ضرر و اذیت باشد، مانند سلاطین و امراء و حکام و رؤسا و امثال آنان. و این بدترین انواع سخن چینی و گناه آن بیشتر است، و آن نیز از عداوت و از مالدوستی و طمع به آن ناشی می شود، و از پستی و خباثت دو قوه شهوت و غضب است.

فصل 11 : فساد کردن میان مردم

اِفساد گاهی به سبب سخن چینی و گاهی بدون آن پدید می آید، و شکی نیست که این صفت از مهلکاتی است که آدمی را به دوزخ می کشاند. خدای سبحان می فرماید:
الذین ینقضون عهد الله من بعد میثاقه و یقطعون ما امر الله به ان یوصل و یفسدون فی الارض أولئک هم الخاسرون.(152)
کسانی که پیمان خدا را بعد از استواری آن می شکنند و آنچه را خدا به پیوستن آن فرمان داده می گسلند، و در زمین فساد می کنند، آنها زیانکارند.

اصلاح

ضد افساد، اصلاح میان مردم است، و این از بزرگترین مصادیق خیرخواهی است، و ثواب آن در نزد خدا بسیار است.
رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) فرمود: افضل الصدقة اصلاح ذات البین.
برترین صدقات اصلاح میان مردم است.
و فرمود: کسی که میان دو نفر اصلاح کند و خیر گوید دروغگو نیست.
و امام صادق (علیه السلام) فرمود: صدقه ای که خدا دوست دارد اصلاح میان مردم است، هرگاه به اختلاف و فساد افتاده باشند، و نزدیک ساختن آنها به یکدیگر هرگاه از هم دور شده باشند.
و فرمود: المصلح لیس بکاذب. مصلح دروغگو نیست. یعنی اگر برای اصلاح میان مردم سخن غیر واقعی بگوید ولی اصلاح به آن بستگی داشته باشد سخن او دروغ به شمار نمی رود. و این دلیل بر وجوب اصلاح میان مردم است، زیرا ترک دروغ واجب است، و واجب جز به واجب مهمتر و مؤکدتر ساقط نمی شود.