جامع آیات و احادیث موضوعی نماز، جلد دوم

نویسنده : عباس عزیزی

1944 - علت عدم جواز سجده بر غیر زمین

عن هشام بن الحکم قال:
قلت لابی عبدالله - علیه السلام - اخبرنی عما یجوز السجود علیه و عما لا یجوز؟ قال: السجود لا یجوز الا علی الارض اما انبتت الارض الا ما اکل و لبس. فقلت له: جعلت فداک ما العلة فی ذلک؟ قال: لان السجود هو الخضوع لله - عزوجل - فلا ینبغی ان یکون علی ما یؤکل و یلبس لان ابناء الدنیا عبید ما یأکلون و یلبسون، والساجد فی سجوده فی عبادة الله - عزوجل - فلا ینبغی ان یضع جبهته فی سجوده علی ابناء الدنیا الذین اغتروا بغرورها. و السجود علی الارض افضل لانه ابلغ فی التواضع و الخضوع لله - عزوجل -؛
هشام بن حکم می گوید: به امام صادق (ع) عرض کردم: بر چه چیز سجده جایز است و بر چه چیز جایز نیست؟ حضرت فرمود: سجده تنها بر زمین و رستنی هایی که خوردنی و پوشیدنی نباشند، جایز است عرض کردم: فدایت گردم! علت این امر چیست؟ حضرت فرمود: چون سجود، فروتنی و خضوع برای خداوند - عزوجل - است و سزاوار نیست که بر خوردنی ها و پوشیدنی ها باشد، زیرا دنیاپرستان بنده خوارک و پوشاک خود هستند و کسی که سر به سجدته گذارده، در حال عبادت خدا است. پس شایسته نیست بر آنچه که دنیاطلبان را فریفته، سجده کند و سجده بر زمین برتر است، زیرا این سجده، منتها مرتبه فروتنی و خضوع برای خداوند است.
(بحارالانوار، ج 85، ص 147)

1945 - عظمت سجده

قال علی - علیه السلام -:
لو یعلم المصلی ما یغشاه من جلال الله ما سره ان یرفع رأسه من السجود؛
اگر نمازگزار بداند چه اندازه مشمول جلال الهی است هرگز راضی نمی شود که سر از سجده بردارد.
(بحارالانوار، ج 82، ص 207، میزان الحکمه، ج 5، ص 379)

1946 - آداب سجده

قال علی - علیه السلام -:
السجود الجسمانی هو وضع عتائق الوجوه علی التراب و استقبال الارض بالراحتین و الکفین و اطراف القدمین مع خشوع القلب و اخلاص النیة؛
سجده کردن بدنی، گذاشتن جاهای نیکوی صورتها بر خاک و روی آوردن به زمین با دو کف دست و کناره های دو پا، همراه خشوع دل و پاکی نیت است.
(غرر الحکم، ج 2، ص 165، چاپ دانشگاه)