جامع آیات و احادیث موضوعی نماز، جلد دوم

نویسنده : عباس عزیزی

1703 - تفسیر اجمالی سوره حمد

حدیث قدسی:
قسمت الصلوة بینی وبین عبدی: فنصفها لی، و نصفها لعبدی. فاذا قال: بسم الله الرحمن الرحیم یقول الله: ذکرنی عبدی. و اذا قال: الحمد لله یقول الله: حمدنی عبدی و اثنی علی. و هو معنی سمع الله لمن حمده و اذا قال: الرحمن الرحیم یقول الله: عظمنی عبدی. و اذا قال: مالک یوم الدین یقول الله: مجدنی عبدی. و اذا قال: ایاک نعبد و ایاک نستعین یقول الله: هذا بینی و بین عبدی. و اذا قال: اهدنا الصراط المستقیم یقول الله: هذا لعبدی و لعبدی ما سئل؛
من نماز را بین خود و بنده ام تقسیم کرده ام، نیمی از آن من است و نیمش از آن بنده ام پس چون بنده گفت: بسم الله الرحمن الرحیم خداوند گوید: بنده ام مرا یاد کرد و چون بنده گفت: الحمد لله خدا فرماید: بنده ام مرا سپاس گزارد و ستایش گفت و این است معنی سمع الله لمن حمده و چون گفت: الرحمن الرحیم خداوند گوید: بنده ام مرا تعظیم کرد و چون گفت: مالک یوم الدین خدا گوید: بنده ام مرا تمجید کرد و چون گفت: ایاک نعبد و ایاک نستعین خدا می فرماید: این بین من و بنده من است و چون گفت: اهدنا الصراط المستقیم خداوند می فرماید: این از آن بنده من است و بنده ام آنچه بخواهد از آن اوست.
(المحجة البیضاء، ج 1، ص 388)

1704 - معنی رحمان و رحیم

قال الصادق - علیه السلام -:
الله اله کل شی ء الرحمن بجمیع خلقه و الرحیم بالمؤمنین خاصة؛
الله یعنی: معبود تمامی اشیاء و رحمان (صفت عام است) یعنی: بخشنده و مهربان به تمامی مخلوقات (در دنیا) و رحیم (صفت خاص است) یعنی فقط نسبت به مؤمنان بخشنده و مهربان است (در آخرت).
(اصول کافی، ج 1، ص 114)

1705 - رحمان، اسم خاص خداوند

قال الصادق - علیه السلام -:
الرحمن اسم خاص بصفة عامة و الرحیم اسم عام بصفة خاصة؛
رحمان اسم مخصوص خدا است، ولی معنای عامی دارد، رحیم اسم عامی است با معنایی خاص (که رحمت، مخصوص بر مؤمنان در قیامت باشد).
(مجمع البیان، ج 1، ص 21)