جامع آیات و احادیث موضوعی نماز، جلد دوم

نویسنده : عباس عزیزی

1687 - شروع حمد با بسم الله الرحمن الرحیم

عن ابیه - علیه السلام - عن جابر قال:
قال لی رسول الله - صلی الله علیه و آله - کیف تقرأ اذا قمت فی الصلاة؟ قال: قلت: الحمد لله رب العالمین، قال: قل: بسم الله الرحمن الرحیم، الحمد لله رب العالمین؛
رسول خدا - صلی الله علیه و آله - خطاب به جابر فرمود: هنگامی که به نماز ایستادی، قرائت را چگونه آغاز کنی؟ جابر عرض کرد: می گویم: الحمد لله رب العالمین فرمود: بگو بسم الله الرحمن الرحیم، الحمد لله رب العالمین. (بحارالانوار، ج 85، ص 48).

1688 - چرا سوره توبه با بسم الله شروع نشد

قال الصادق - علیه السلام -:
علة اسقاط بسم الله الرحمن الرحیم من سورة براءة ان البسملة امان و البراءة کانت الی المشرکین فاسقط منها الامان؛
علت نیامدن بسم الله الرحمن الرحیم در سوره برائت این است که بسم الله، امان است و سوره برائت، در رد مشرکین است از این روی خداوند امان را از آن برداشته است.
(بحارالانوار، ج 85، ص 53)

1689 - اسرار بسم الله الرحمن الرحیم

عن زید بن علی قال:
دخلت علی ابی جعفر - علیه السلام - فذکر بسم الله الرحمن الرحیم فقال: تدری ما نزل فی بسم الله الرحمن الرحیم فقلت لا، فقال - علیه السلام - ان رسول الله کان احسن الناس صوتاً بالقران و کان یصلی بفناء الکعبة یرفع صوته و کان عتبه و شیبة ابنا ربیعة و ابو جهل و جماعة منهم یستمعون قراءته قال: و کان یکثر ترداد: بسم الله الرحمن الرحیم فیرفع بها صوته فیقولون ان محمداً لیردد اسم ربه ترداداً فیأمرون من یقوم فیستمع علیه و یقولون اذا جاز بسم الله الرحمن الرحیم فاعلمنا حتی نقوم فنستمع قراءته فانزل الله فی ذلک و اذا ذکرت ربک فی القرآن و حده (بسم الله الرحمن الرحیم) و لوا علی ادبارهم نفوراً؛
زیدبن علی گوید: خدمت حضرت باقر (ع) رفتم سخن از بسم الله الرحمن الرحیم به میان آمد فرمود: می دانی درباره بسم الله الرحمن الرحیم چه چیزی نازل شده؟ گفتم: نه. فرمود: صدای پیامبر در خواندن قرآن، از همه مردم بهتر بود و نماز را در پیش کعبه با صدای بلند می خواند عتبه و شیبه فرزندان ربیعه و ابو جهل، و گروهی دیگر از مشرکان، به قرائت پیامبر گوش می دادند و حضرت بسم الله الرحمن الرحیم را بسیار تکرار می کرد و با صدای بلند می خواند مشرکان می گفتند: محمد (ص) بسیار نام خدای خویش را تکرار می کند و به کسانی که در آنجا بودند، توصیه می کردند که وقتی از بسم الله الرحمن الرحیم گذشت ما را خبر ده تا به قرائت او گوش دهیم لذا خداوند این آیه را نازل فرمود که: و چون پروردگارت را به یگانگی یاد کنی با نفرت پشت می کنند و مشرکان به خواندن پیامبر گوش فرا می دادند و هنگامی که بسم الله الرحمن الرحیم را می خواند، با ناراحتی می رفتند و چون آن را به پایان می برد، مراجعت کرده و گوش فرا می دادند.
(بحارالانوار، ج 85، ص 3)