معجزات آسمانی در قرآن کریم

نویسنده : علیرضا کمالی

سخن ناشر

بسم الله الرحمن الرحیم
با مطالعه معجزات و کرامات پیامبران الهی که خداوند به آنان عطا کرده، درس های بسیار آموزنده ای می توان آموخت که برای انسان بسی مایه امیدواری و آرامش است. انسان با تأمل و تدبر در آن و عملکرد مخاطبان و مردمان عصر پیامبران و فرجام کار آنان - به ویژه از زبان قرآن کریم - بیش از پیش در خواهد یافت که خدایی دانا و توانا اعمال نهان و آشکار انسان را نظاره گر است و دیر یا زود به هنگامی که پرده ها کنار می روند و انسان به عالم یقین پا می نهد، از یک سو به دستان تهی از عمل صالح می نگرد و از سوی دیگر بر از دست رفتن فرصت ها حسرت می خورد.
نویسنده در این مجموعه کوشیده است تا بر معجزات پیامبران و همچنین کارهای خارق العاده آنان که در قرآن کریم بدانها اشاره شده، نگاهی گذرا بیفکند. با توجه به معنای خاص معجزه که در مقدمه بدان اشاره شده، برخی از کارهای خارق العاده پیامبران - با آنکه دیگران از آوردن مثل آن عاجزند - معجزه محسوب نمی شود، بلکه باید آنها را کرامت یا کار خارق العاده نامید. به هر روی، در این اثر برای آنکه معجزات و کرامات هر پیامبری در یک جا گرد آید، به ناچار از روی تسامح نام معجزه بر آن نهاده شده است.
معجزات حضرت نوح، صالح، موسی (علیهم السلام) و... به ما می آموزاند که اگر به سوی خدا روی آوریم و جهان را محضر او بدانیم، در دنیا و آخرت رستگار خواهیم بود، اما اگر با کردار زشت خود فرمان های او را وقعی ننهیم و بلکه آنها را به باد تمسخر بگیریم، فرجام کار چیزی جز نابودی نخواهد بود و رخداد صدها آیه الهی در این کره خاکی - مانند صاعقه های مهیب، خورشید گرفتگی، ماه گرفتگی، زلزله، سیل، بادهای سرخ و سیاه، تسونامی و امثال آن - هرگز ما را بیدار نخواهد کرد، مگر لحظهای کوتاه و زودگذر.
انتشارات نجم الهدی ضمن قدردانی از مؤلف ارجمند، امیدوار است برای هر چه بهتر شدن این اثر، از نکته سنجی های عالمانه خوانندگان محترم بهره مند گردد.
انتشارات نجم الهدی

مقدمه

قرآن کریم که خود معجزه جاویدان آخرین فرستاده الهی است، ضمن بیان معارف والا و شگرف و اصول و احکام سرنوشت ساز دین مبین اسلام، حکایت گر سرنوشت برخی از اقوام، ملت ها و پیامبران پیشین است که ره آورد آن در دسترس قرار دادن صدها نکته عبرت آموز است.
این مجموعه بر آن است تا با ارائه گزارشی از مهمترین معجزات و کرامات پیامبران در قرآن، زمینه تدبر در آیاتی از قرآن را برای خوانندگان ارجمند به ویژه جوانان و نوجوانان عزیز فراهم آورد. از جمله نتایج تدبر و تأمل در این گونه رخدادها، استوار شدن اعتقاد به خدای یکتا، توکل به او چشم امید فرونهادن بر غیر خدا، باور عمیق پیدا نمودن نسبت به جهان برزخ و قیامت و گذرا بودن دنیا، سر تعظیم فرود آوردن بر درگاه الهی، صبر و شکیبایی در پیش گرفتن به هنگام بروز ناملایمات در زندگی و عفت و پاکی ورزیدن به هنگام مواجه شدن با زمینه های گناه و فساد و مانند آن است که این امر بارقه امید به زندگی با سعادت را در دلهای مضطرب و نگران زنده می کند و به جان آدمی روحی تازه می دمد.
این مجموعه افزون بر پیامبران مورد بحث، به معرفی اجمالی سایر پیامبرانی که نام مبارکشان در قرآن آمده است، می پردازد.
از آنجا که نام تمامی پیامبران جز آدم، شعیب صالح علیهم السلام و محمد(ص) ریشه در زبان عبری و سریانی دارد و از واژگان دخیل در زبان عربی به شمار می آید، در آغاز هر بخش تلاش شده است تا ترجمه ای از نام پیامبر مورد بحث به زبان فارسی بازگو شود و بسامد و میزان تکرار نام هر پیامبر در قرآن بیان گردد.
این مجموعه بیانگر معجزات و کرامات حضرت نوح، صالح، ابراهیم، یوسف، داود، سلیمان، موسی، یونس، زکریا، عزیر، عیسی علیهم السلام و محمد (ص) است و به جهت نقش والای جبرئیل امین در ارتباط با وحی پیامبران، آخرین مبحث این اثر به معرفی این فرشته گرانمایه اختصاص یافته است.
نگارنده با تمام تلاشی که نموده است، کار خود را خالی از نقص نمی داند، از این رو از خوانندگان گرامی انتظار دارد نظرهای ارزشمند خویش را برای رفع کاستی ها ارسال دارند.
در پایان از زحمات دوستان ارجمندم آقایان: امیر عباس رجبی، سید سعید روحانی، مرتضی شمس علی پور و عباس قاسمیان که ویراستاری، صفحه آرایی، طراحی جلد و چاپ این اثر را عهده دار گشتند، صمیمانه قدردانی می نمایم.
و ما توفیق الا بالله علیه توکلت و الیه أنیب
مؤلف

تعریف معجزه و کرامت

اعجاز در لغت از ریشه عجز(1) و به معنای به عجز در آوردن و درمانده کردن طرف مقابل است. معجزه نیز اصطلاحی است که متکلمان و مفسران از قرن سوم به بعد همانند دیگر اصطلاحات کلامی و تفسیری رایج کرده اند؛ بدین معنا که فرد مدعی منصب الهی، کاری را انجام دهد که فراتر و برتر از قوانین طبیعت باشد و دیگران از انجام آن ناتوان باشند، ضمن آنکه آن کار گواه مدعی او نیز باشد.(2)
واژه معجزه در قرآن کریم به کار نرفته و به جای آن از الفاظی چون آیه، آیات، بینه و بیانات استفاده شده است.(3)
معجزه در هر عصری فراخور همان دوره بوده است تا از تأثیر آن چیزی کاسته نشود. برای مثال، در زمان حضرت موسی علیه السلام جادوگری و سحر، در زمان حضرت عیسی علیه السلام درمان بیماری ها و در زمان پیامبر اسلام(ص) شعر و شاعری و سخنوری از اهمیت خاصی برخوردار بود. از این رو، معجزات اصلی این پیامبران تبدیل عصا به اژدها، زنده کردن مردگان و شفای بیماران لاعلاج و کتاب آسمانی قرآن بوده است.
مدعیان نبوت پیوسته از طریق اعجاز به صدق گفتار خود استدلال می کردند. آنان گاه از نخستین لحظات دعوت خویش دست به اعجاز می زدند و گاه پس از در خواست مردم.(4) در صورت نخست، غالباً معجزات پیامبران شبیه فن رایج همان عصر بوده است و در صورت دوم نیز مطابق خواسته مردمان. از این روی، نمونه های فوق از دسته اول، و معجزاتی چون شتر حضرت صالح علیه السلام و شق القمر پیامبر اسلام (ص) از دسته دوم به شمار می آید.(5)